Khẩu hiệu ‘Made in the USA’ của Trump là vô nghĩa

Robert Reich | Trà Mi

Khi Donald Trump phát biểu cuối tuần trước tại xưởng máy của Boeing ở Bắc Charleston, Nam Carolina – nhân dịp ra mắt máy bay Boeing 787 “Dreamliner” – ông chúc mừng Boeing vì đã làm máy bay “ngay tại đây” ở Nam Carolina.

Đó là chuyển ảo tưởng. Tôi sẽ giải thích cho bạn đọc biết lý do tại sao ở phần sau.

Trump cũng nhân dịp hô hào khẩu hiệu kinh tế “Mỹ trước nhất” của ông, nói rằng

“Mục tiêu của chúng ta ở vị trí một quốc gia là cần phải ít phụ thuộc hơn vào hàng nhập cảng và dùng nhiều hơn nữa các sản phẩm sản xuất ở đây, tại Hoa Kỳ […] chúng ta muốn sản phẩm được sản xuất do công nhân của chúng ta tại các nhà máy của chúng ta đóng dấu bốn chữ tuyệt vời, “Made in the USA” (Làm tại nước Mỹ).

Để đạt được mục tiêu này Trump sẽ phải áp đặt “mức phạt vạ rất đáng kể” vào những công ty đuổi công nhân Mỹ và chuyển việc làm sang nước khác để sản xuất, và sau đó đem hàng hoá về Mỹ bán lại.

Cà rốt  [cho những công ty] “đã đưa việc làm của chúng ta sang những nước khác” sẽ là mức thuế thấp hơn và ít quy định hơn.

Trump dường như hoàn toàn không biết gì về sự cạnh tranh toàn cầu – và về những gì đang thực sự trói tay công nhân Mỹ.

Donald Trump tại buổi ra mắt máy bay Dreamliner 787-10 tại cơ sở South Carolina của Boeing ngày 17 tháng 2, năm 2017 ở Bắc Charleston, Nam Carolina. Dreamliner của Boeing không phải là “sản xuất ở Mỹ”. Nó được lắp ráp tại Hoa Kỳ. Nhưng hầu hết các bộ phận đến từ nước ngoài. Những bộ phận sản xuất ở nước ngoài tổng cộng gần một phần ba giá thành của chiếc máy bay. Nguồn: Sean Rayford / Getty

Bắt đầu với chính chiếc máy bay Dreamliner của Boeing. Nó không phải là sản phẩm “làm tại nước Mỹ”. Nó được lắp ráp tại Hoa Kỳ. Nhưng hầu hết các bộ phận đến từ nước ngoài. Những bộ phận làm ở nước ngoài tổng cộng gần một phần ba giá thành của toàn bộ chiếc máy bay Dreamliner 787.

Sơ đồ của máy bay Boeing 787 với chi tiết của các bộ phận và nơi sản xuất. Ảnh: REUTERS / www.businessinsider.com

Ví dụ:

  • Công ty Ý Alenia Aeronautica làm thân tàu và bộ phận giữ thăng bằng  ngang (cánh đuôi).
  • Công ty Pháp Messier-Dowty làm hệ thống hạ cánh và cửa ra vào của máy bay.
  • Công ty Đức Diehl Luftfahrt Elektronik cung cấp hệ thống đèn trong cabin chính.
  • Công ty Thụy Điển Saab Aerostructures làm hệ thống cửa đưa hàng hoá vào máy bay.
  • Công ty Nhật Bản Jamco làm cho các bộ phận cho nhà vệ sinh, nội thất phòng lái và phòng bếp.
  • Công ty Pháp Thales làm hệ thống chuyển đổi năng lượng điện.
  • Thales chọn GS Yuasa, một công ty Nhật Bản, vào năm 2005 để cung cấp pin lithium-ion của hệ thống.
  • Công ty Anh Rolls Royce làm rất nhiều động cơ phản lực.
  • Một công ty Canada làm bộ phận lái trên cánh (hậu duyên).

Đáng chú ý là những công ty này không trả lương thấp cho công nhân. Trong thực tế, khi cộng thêm phần phúc lợi sức khỏe và quỹ hưu trí – hoặc trực tiếp từ những công ty đó cho công nhân của họ, hoặc trong các hình thức của lợi ích công cộng mà những công ty đó đóng góp – hầu hết công nhân nước ngoài có được việc làm với phúc lợi tốt hơn so với công nhân của Boeing tại Mỹ. (Mức lương trung bình cho công nhân sản xuất và bảo trì của Boeing ở Nam Carolina là 20,59 $ mỗi giờ, hoặc 42,827 USD một năm). Họ, công nhân nước ngoài, cũng có nhiều ngày nghỉ được trả lương hơn công nhân ở Mỹ.

Các quốc gia này cũng cung cấp đa số những người trẻ tuổi với mức độ giáo dục và đào tạo kỹ thuật tuyệt vời. Họ liên tục nâng cấp kỹ năng của người lao động. Và họ cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, y tế cho mọi người.

Để trả tiền cho tất cả những phúc lợi này, những quốc gia đó cũng đã đặt mức thuế cao hơn đối với các tập đoàn và cá nhân giàu có hơn so với Hoa Kỳ. Và quy định của họ về sức khỏe, an toàn, các môi trường và lao động nghiêm ngặt hơn.

Không phải là tình cờ, họ có công đoàn mạnh hơn.

Vậy tại sao rất nhiều bộ phận của chiếc Dreamliner của Boeing lại được làm ở những nơi có mức lương cao, thuế cao, chi phí cao?

Bởi vì các bộ phận do công nhân ở các nước đó chế tạo tốt hơn, bền hơn và đáng tin cậy hơn những bộ phận làm ở bất cứ nơi nào khác.

Có một bài học ở đây.

Cách để làm cho lực lượng lao động Mỹ trở nên cạnh tranh hơn không phải là xây một bức tường kinh tế vây quanh Mỹ. Mà đó là đầu tư nhiều hơn và đầu tư tốt hơn trong việc giáo dục và kỹ năng của người Mỹ, vào huấn-luyện-khi-tập-sự, có một hệ thống chăm sóc sức khỏe cho nhiều người hơn trong chúng ta và gìn giữ cho người dân luôn khỏe mạnh. Và để cho công nhân có tiếng nói trong công ty của họ qua những công đoàn vững mạnh.

Nói cách khác, chúng ta sẽ có được một lực lượng lao động hạng nhất bằng cách đầu tư vào năng lực sản xuất của Mỹ – và trả cho họ với mức lương cao xứng đáng.

Tất cả đều trái ngược với những gì Trump đang đưa ra.

Chiếc Dreamliner đầu tiên dự định sẽ được giao cho khách hàng vào năm tới – đó là Singapore Airlines. Những khách đặt mua Dreamliner 787 hiện tại gồm Air France, British Airways, và hãng hàng không chính của Mexico, Aeromexico.

Boeing cũng đang đợi Trung Quốc mua gần 1 nghìn tỷ USD giá trị của những máy bay thương mại trong hai mươi năm sắp tới, gồm cả máy bay phản lực thân rộng như chiếc 787 Dreamliner. Trung Quốc đã chiếm một phần năm doanh thu của công thi Boeing.

Nhưng nếu Trump thành công trong việc tạo một bức tường kinh tế vây quanh nước Mỹ, các hãng hàng không của những quốc gia khác có thể sẽ suy nghĩ lại về việc mua máy bay của Boeing. Họ có thể chọn một chiếc máy bay từ một đất nước cởi mở hơn với hàng xuất cảng của họ – ví dụ như chiếc Airbus [một công ty đa quốc gia gốc ở châu Âu].

Kinh tế “Mỹ trên hết” của Trump là chính sách mị dân thuần túy. Cường điệu hô hào bài ngoại không làm tăng khả năng cạnh tranh của công nhân Mỹ. Nó cũng không làm tăng khả năng của công ty Mỹ.

Giỏi lắm thì nó chỉ đánh bóng cho Trump thôi.

Về tác giả | Robert Reich là giáo sư danh dự về chính sách công tại Đại học California, Berkeley, và một thành viên cao cấp tại Trung tâm Blum về Phát triển Kinh tế. Ông từng là Bộ trửng Lao động trong chính quyền Clinton, và tạp chí Time gọi ông là một trong 10 Bộ trưởng có hiệu quả nhất của thế kỷ 20. Ông đã viết 14 cuốn sách, trong đó có những cuốn bán chạy nhất như “Aftershock, The Work of Nations”, “Beyond Outrage” và và gần đây nhất, “Saving Capitalism”. Ông cũng là một biên tập viên sáng lập của tạp chí The American Prospect, chủ tịch của Common Cause, một thành viên của Viện Hàn lâm Mỹ thuật và Khoa học và đồng tác giả của phim tài liệu đoạt giải thưởng “Inequality for All”.

© DCVOnline

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”


Nguồn: Why Trumponomics Fails. Robert Reich, Thứ bảy 18 Tháng 2, 2017. DCVOnline minh hoạ

PDF24    Send article as PDF   
Posted in Chính Trị Xã Hội, Kinh Tế, Quan Điểm
  • SẮC NGÀN

    HỎNG RỒI ÔNG TRUMP ÔI

    Đương nhiên một Tổng Thống Mỹ trước hết phải làm lợi cho nước Mỹ, nếu không thì ai bầu mình và chức vụ đó để làm gì. Nhưng lợi cho nước Mỹ có nhiều cách, không phải duy một cách nào đó như ông Trump quan niệm. Cái cực đoan tai hại của ông Trump ở đây là vậy.

    Có nghĩa lợi cho nước Mỹ không phải chỉ vật chất, chỉ miếng cơm manh áo cho công nhân Mỹ mà còn phải lợi cho tinh thần và văn hóa của mình, cho chính ý nghĩa, mục đích cao cả, tức uy tín lẫn giá trị của Mỹ.

    Mỹ xưa nay là nước đứng đầu thế giới được nhiều người tiến bộ chiêm ngưỡng. Hình ảnh ấy có ngay tf thời lập quốc với những vị Tổng Thống đầu tiên sáng chói, nhất là trong đó có những người mang mục đích nhân văn, nhân quyền và hướng ra cả toàn thế giới. Qua hai lần chiến tranh thế giới, lẫn cả chiến tranh lạnh, viện trợ nhân đạo cho nhiều nước, đưa người lên không trung, đó mới thật là những ý nghĩa cũng như giá trị tiêu biểu của Mỹ.

    Bây giờ Tổng Thống mới của Mỹ là Trump hầu như chỉ đề cao duy nước Mỹ, dân Mỹ, mà không còn biết gì đến những giá trị khác của thế giới nữa. Thật ra thế giới là của chung loài người, nước Mỹ phải chan hòa vào đó mới văn minh, mới hợp lý, lý gì lại tách riêng mình ra một cách thấp kém và ích kỷ như Trump hiện mong muốn.

    Ngay như ý nghĩa kinh tế cũng vậy hay an ninh cũng thế. Bảo vệ an ninh cho Mỹ là đúng, củng cố kinh tế Mỹ là đúng, nhưng không thể vì thế mà bất chấp con người hay dân tộc những nước khác. Kinh tế thế giới cũng thế, Mỹ phải làm sao hướng đến cộng đồng nhân loại cũng hưởng lợi ích chung, còn nếu chỉ biết lấy mình thì cả chính Mỹ cũng làm sao phát triển hoặc tồn tại và cũng còn nghĩa lý gì.

    Đương nhiên kinh tế toàn cầu bao giờ cũng có sự cạnh tranh đúng đắn là cần thiết, nhưng đồng thời cũng cần sự hợp các giữa các nước. Do đó sản xuất ở nơi nào có công nhân rẻ không những là tiếc kiệm chi phí, hạ thấp giá thành, mà cũng còn ý nghĩa nhân văn là giúp cho nhiều người trên toàn cầu có việc làm mà không phải chỉ biết bo bo cho dân Mỹ.

    Bởi sự chuyển giao công nghệ thông thường cũng chỉ là chuyện thường xuyên để hầu các nước phát triển còn chú tâm hướng đến các công nghệ mới có lợi chung cho cả nhân loại. Không nghĩ đến công dụng chung của công nghiệp mà chỉ bo bo nghĩ đến duy việc làm mang tính thiển cận, đó thật sự cũng chỉ là sự thiển cận nào đó mà chính sách Mỹ kiểu của ông Trump đang mắc phải.

    Cho nên, việc xây tường bao cho Mỹ, việc hạn chế nhập cảnh vào Mỹ nhân danh cả lý do an ninh, việc chính sách kinh tế mang tính bảo hộ thương mại, điều đó thực tế ngày nay chưa hẳn đã sáng suốt mà về trường kỳ lại có thể chỉ gây hại cho chính Mỹ. Mọi sự được tự cho là cần thiết hay sáng suốt của ông Trump như vậy thực chất sẽ càng ngày càng làm cho thế giới thành nghi kỵ, xa lãnh Mỹ, và như vậy Trump muốn cứu nước Mỹ lại thành ra có thể ngược lại làm hại cho Mỹ.

    Nói chung, ý nghĩa của Tổng Thống Mỹ Trump hiện nay dường như chỉ cho thấy một con người mang tính cạnh tranh thường mại và ích kỷ tầm thường, hơn là một Tổng Thống chính trị mang tính tầm vóc kinh tế và nhân văn toàn cầu được yêu mến và vị nễ mà bất kỳ các Tồng Thống nào sáng suốt và đúng đắn đều phải cần mọi tính toán hợp lý để đưa dân Mỹ và nước Mỹ cần tới cán chính đích đó.

    Vả chăng, đương nhiên mọi toan tính của ông Trump hiện nay cho nước Mỹ không phải không thông minh. Nhưng ông cũng cần thông minh hơn thế nữa mới thật sự xứng đáng với vai trò lãnh đạo nước Mỹ và lãnh đạo cả thế giới mà mọi Tổng Thống Mỹ đều cần phải có. Cái thông minh hơn thế chính là cái thông minh nhìn được đa dạng đa chiều, nhất là chiều sâu và chiều cao hơn mà không chỉ một chiều bảo thủ hoặc thiển cận hiện nay mà ông ta đang có và chỉ muốn có.

    THƯỢNG NGÀN
    (21/02/17)