| |
Người phụ nữ từng làm nước Nga bẽ mặt
 Đăng Trường - Chuyển ngữ bài của Mark Franchetti
 | Anna Politkovskaya (AFP)
|
Anna Politkovskaya, nhà báo chuyên mảng điều tra nổi tiếng nhất nước Nga vừa bị bắn chết tại nhà riêng ở Moskva vào ngày hôm qua (7/10/2006). Con người phản đối quyết liệt nhất cuộc chiến tranh của Nga ở Chechnya, người đã từng gọi Tổng thống Putin là “đầy tớ của KGB” và so sánh ông này với Stalin đã bị bắn chết vào lúc 4 giờ rưỡi chiều, khi bà vừa đi mua hàng về.
Người ta đã tìm thấy một khẩu súng lục và 4 viên đạn bên cạnh xác bà.
Anna Politkovskaya là người nổi tiếng nhất trong số hàng chục nhà báo bị giết hại tại nước Nga trong mười năm qua, cái chết của bà là một đòn nghiêm trọng giáng vào uy tín của đất nước này.
Cựu Tổng thống Mikhail Gorbachev nói: “Đây là một đòn giáng vào tòan bộ nền báo chí tự do của chúng ta, một tội ác kinh tởm chống lại tòan bộ đất nước ta, chống lại tất cả chúng ta”.
Tối qua cảnh sát đã ra lệnh truy nã một thanh niên đội mũ cầu thủ bóng rổ màu đen, ống kính camera lắp trong căn nhà đã ghi được hình người này. Các điều tra viên nói rằng kẻ sát nhân, không nhìn rõ mặt, đi theo Politkovskaya khi bà lấy túi đồ ra khỏi xe và đã giết bà bằng hai phát đạn, một vào ngực, một vào đầu.
Anna Politkovskaya năm nay 48 tuổi, đã ly hôn, có một con trai và một con gái. Bà là một trong số ít các phóng viên dám phê phán những vụ vi phạm quyền con người lan tràn ở Chechnya. Bà đã được thế giới ngưỡng mộ, nhưng cũng bị nhiều người trong lực lượng an ninh Nga thù ghét.
Tôi đã gặp Politkovskaya nhiều lần để thảo luận về Chechnya. Bà luôn mang kính và lúc nào cũng tỏ ra nghiêm túc, trông bà giống một cô giáo nghiêm khắc hơn là một phóng viên chiến trường không chịu cúi đầu trước đạn bom và đe dọa.
Bà vô cùng cảm thông với hoàn cảnh của các nạn nhân chiến tranh, có vẻ như bà luôn sống với nỗi đau của họ. Làm báo đối với bà không chỉ là nghề nghiệp, bà coi đấy là nhiệm vụ tinh thần không thể thoái thác của mình.
Không như nhiều phóng viên khác, bà thường đi quá giới hạn của công tác báo chí và tự mình tham gia trực tiếp vào các sự kiện mà ba theo dõi. Trong giai đọan khi mà Chechnya đang bị ném bom dữ dội nhất, bà đã dũng cảm tham gia đàm phán để có thể sơ tán hàng chục cụ già bị kẹt lại tại Grozny, thủ phủ của Chechnya.
Bà đã nhận được nhiều lời đe dọa, cách đây 2 năm, trên đường đến Beslan, nơi xảy ra vụ bắt cóc con tin tại một trường học dẫn tới kết thúc bi thảm là gần 300 người thiệt mạng bà đã bị ngộ độc thức ăn. Nhiều khả năng đây là một vụ đầu độc có chủ đích..
“Tôi không tham gia vào cuộc thập tự chinh”, có lần bà đã nói với tôi như thế. “Nhưng tôi nghĩ rằng phải có người viết về những điều đang diễn ra trên đất nước tôi chứ. Ở Chechnya người ta đang phạm những tội ác chiến tranh mà không bút mực nào có thể nói hết được, nhưng hầu như không có người có đủ dũng khí để nói lên điều đó. Tôi không muốn con tôi phải lớn lên trong một đất nước như thế”.
Vitaly Yaroshevsky, phó tổng biên tập tờ Novaya Gazeta (Báo Mới) nơi bà làm việc, cho rằng chắc chắn là bà bị giết vì có những kẻ không thích công việc của bà. “Đây là một tên giết người có nghề”, ông ta nói. “Các bài báo của bà đã tạo cho bà nhiều kẻ thù”.
Hai năm trước, trong một cuộc phỏng vấn bà đã nói những lời có thể coi là tiên tri: “Tôi tin chắc rằng công việc của tôi, công việc một nhà báo Nga có nhiều nguy hiểm, nhưng tôi không thể bỏ được vì đây là trách nhiệm của tôi”.
Anna Politkovskaya, người gốc Ukraine, sinh ra ở New York, cha mẹ bà là các cán bộ ngọai giao Liên Xô lúc đó đang công tác tại Liên Hiệp Quốc. Bà trở nên nổi tiếng nhờ những bào báo đầy dũng khí sau khi chế độ cộng sản sụp đổ.
Cuốn sách “Cuộc chiến tranh bẩn thỉu” (Dirty War) của bà viết về cuộc đụng độ ở Chechnya đã làm cho lực lượng an ninh vô cùng tức tối. Trong một cuốn sách khác, có tên “Nước Nga bản thỉu” (Dirty Russia), bà đã kết án Putin là ngăn chặn dân chủ và bóp nghẹt báo chí tự do.
Bà đặc biệt lên án sự ủng hộ đối với ông thủ tướng thân Nga là Ramzan Kadyrov, bà cho rằng lực lượng của ông này đã bắt cóc và giết nhiều người mà không điều tra, xét xử gì hết.
Yaroshevsky nói rằng gần đây Anna Politkovskaya đã viết nhiều bài về Kadyrov, người được tin là sẽ trở thành Tống thống Chechnya. Ngày mai bà phải nộp bản thảo về chế độ của ông này cho ban biên tập. “Bà viết rằng ở Chechnya một nhà nước du côn đang được thiết lập. Bà viết rằng những người đối lập ở đó đang bị săn đuổi”, ông phó tổng biên tập đã nói như thế.
Trong lúc cuộc chiến ở Chechnya đang hồi quyết liệt, Politkovskaya đã bị lực lượng an ninh bắt giữ. Bà bị nhốt dưới một cái hố sâu trong ba ngày, không thức ăn, không nước uống gì cả và cuối cùng bị mang đi “hành quyết giả”.
Năm 2001, sau khi nhận được những lời đe dọa qua thư điện tử rằng viên sĩ quan cảnh sát Nga mà bà từng tố cáo là đã tra tấn thường dân có ý định trả thù, bà đã đến Vienna nương náu trong vài tháng. Oleg Panfilov, giám đốc Trung tâm trợ giúp báo chí trong những hoàn cảnh đặc biệt, nói rằng cách đây vài tháng một số kẻ lạ mặt đã định thâm nhập vào chiếc ô tô do cô con gái bà tên là Vera lái.
Anna Politkovskaya là tiếng nói bất đồng hiếm hoi, trong khi phần lớn giới báo chi Nga đã bị Điện Kremlin khuất phục. Bà luôn phát đi những lời cảnh báo rằng đất nước đang quay trở lại thời kì độc tài Xô viết. Bà cũng đã nhiều lần lên tiếng phê phán vụ bắt giữ và xét xử Mikhail Khodorkovsky, sau khi nhà tài phiệt dầu mỏ này “cơm chẳng lành canh chẳng ngọt” với Điện Kremlin.
Tinh thần tận tụy vì công việc của bà đã dẫn đến sự đổ vỡ trong quan hệ gia đình. Một lần, chồng bà đã đã đề nghị chia tay sau khi bà từ Chechnya trở về. “Anh không thể chịu đựng hơn được nữa”, ông ta đã nói với vợ như thế.
Alexei Malashenko, một nhà bình luận chính trị biết rõ Anna Politkovskaya hôm qua đã nói như sau: “Đây là một vụ án mạng chính trị. Bà đã viết sự thật dù kẻ bị bà nêu danh có quyền lực đến đâu cũng mặc. Nếu nhà nước ra lệnh giết bà thì chúng ta không cần một nhà nước như thế. Nếu một kẻ nào đó tìm cách bịt miệng bà thì việc tìm những tên giết người là trách nhiệm của nhà nước”.
Copyright © 2006 by DCVOnline
Bài dịch đăng trên TimeOnline. Đầu đề nguyên văn là Cái chết của người phụ nữ từng làm Moskva bẽ mặt
[ Trở lại ]
 Đọc những bài khác trong mục Thế Giới
Trang in  Gởi điện thư 
|
|
