Nếu vào một lúc nào đó, ta không còn nghe được những tiếng động quen thuộc chung quanh ta thì điều gì xảy ra? Hỏi mà thấy giật mình sợ hãi nếu không còn nghe gà cục tác, tiếng chó tru gọi cái, hay tiếng mèo kêu tìm đực, tiếng rù rù tình tự của chim bồ câu gù nhau, tiếng cú vọ rúc lên đều đặn từ một gốc tre cuối vườn. Hầu như những tiếng kêu ấy đều ẩn chứa một thứ “ngôn ngữ tình dục” của loài vật gọi nhau? Bày chim sẻ không còn chíu cha chíu chit ngoài hiên, thiếu tiếng lợn ủn ỉn trong chuồng. Thiếu tiếng chày giã gạo thình thịch, thiếu tiếng cối xay lúa, thiếu những câu hò, tiếng hát, ta sẽ sống làm sao? Không còn được nghe những tiếng động, cũng không còn được ngửi những mùi quen thuộc như mùi lúa non, mùi phân trâu bò ngai ngái, mùi rạ ẩm ướt. Thiếu cả cái sinh hoạt thôn dã. Cảnh đồng quê sẽ chỉ còn là một sa mạc hoang vu.
Cao hơn một bậc, ta mất đi những âm thanh thanh thoát, nhẹ nhàng, bảng lảng như tiếng sáo diều buổi chiếu quê êm ả, tiếng tục tặc gọi trâu bò về chuồng. Sáng tinh mơ, còn đâu tiếng chuông nhà thờ vang vang dục dã. Buổi chiều thiếu tiếng chuông chùa buông lửng vào thinh không. Đêm về khuya, thiếu ánh lửa bếp nhập nhòa bên nồi khoai luộc. Thiếu cái không khí đập lúa với tiếng động rào rào của những hạt lúa rụng trên sân vào buổi tối muộn với niềm vui hân hoan của một ngày mùa.
Tất cả, nó tạo thành một “không gian quen thuộc”, một “thế giới, một cõi riêng”, một không gian thấm đậm tình người. Giả dụ không còn có những tiếng động quen thuộc ấy chung quanh ta thì cuộc sống thôn dã sẽ ra sao?
Nếu sống ở thành thị, những tiếng động quen thuộc gần gũi bên cạnh ta như tiếng tích tắc của kim đồng hồ trong phòng ngủ, tiếng mớ ngủ của đứa con trai 10 tuổi phòng bên cạnh, tiếng ngáy phì phò quen thuộc của người đàn ông, tiếng ú ớ rên nhẹ quơ vội cánh tay tìm chỗ ấp ủ.
Quen thuộc và thân thương gắn liền vào cuộc sống của mỗi người.
Ngoài kia là thành phố. Có tiếng xe cộ rì rầm, tiếng nổ bình bịch chát chúa của xích lô máy, tiếng tu hú của còi xe lửa tận xa vọng lại, tiếng phành phạch của chiếc trực thăng trên mái nhà. Nhất là những tiếng còi xe đủ loại. Vội vã có, giận dữ tức bực có mở đầu cho một ngày dành dật, chen lấn, hối hả?
Thành phố đã dậy. Tiếng vọng cổ quá sớm của một chiết “la dô” hàng xóm. Tiếng rao hàng quà sáng quen thuộc của bà bán xôi. Nếu như không còn nghe thấy tất cả những âm thanh quen thuộc đó, cuộc sống trở thành ma quái, ghê sợ? Một thành phố không bóng người, không tiếng động, một căn nhà trống im ắng, đầy đe dọa chết chóc.
Đó là một thành phố ma.
Có những điều thật bình thường, bình thường đến không cần để ý đến nữa như sinh hoạt trong một chòm xóm, một khu phố, nhưng giả dụ thiếu vắng chúng thì sao?
Bắt đầu có thể là niềm sợ hãi về sự im ắng dị thường về một thế giới có thực và một thế giới ảo giác?
Tiếp theo là một ám ảnh về một cõi hoang vu của một thế giới chết?
Cõi chết là cõi không còn tiếng động.
Nỗi kinh hoàng đó lóe lên. Phải chăng ta đang dần lìa ra khỏi thế giới cuộc sống. Mất cảm quan về âm thanh tiếng động, con người rơi vào sự chơ chọi, hoảng sợ?
Cuộc sống này phải chăng có ý nghĩa sinh động bởi vì ta cảm nghiệm được những âm thanh và tiếng động chung quanh ta. Nó là “một thế giới quen thuộc”. Nó mở đầu cho mối giao cảm con người-thiên nhiên.
Giao cảm giữa người và thiên nhiên qua tiếng động
Đá dế Nguồn: docsu14.net
Còn nhớ ở nhà quê, nhất là sau những cơn mưa rào. Không đầy một khắc giờ sau cơn mưa, từ đâu nổi lên đủ thứ tiếng: tiếng ễnh ộp, tiếng crăng crắc, tiếng rù rì đủ loại, tiếng nghiến răng khèn khẹt, tiếng dế kêu từ bụi cỏ ướt, tiếng quặp quặp từ dưới ao, tiếng côn trùng rên rỉ, tiếng đài lá như thể bứt ra, vươn lên. Cả trời đất như được “tắm mưa”. Hằng vạn tiếng kêu của các sinh vật dạng bio-diverse như cùng cất tiếng lên. Trời đất hoan ca, trỗi dậy.
Có điều gì như bí nhiệm trong cái thế giới thiên nhiên đó? Thế giới của muôn loài, của muôn vàn tiếng động mà thiên nhiên còn chưa hiển lộ? Mà chưa phơi mở và con người chưa có cơ hội khám phá ra? Cái thế gìới bên ngoài con người có thể là vô cùng lớn , cực lớn ở tận tít mù khơi, tận chân trời, xa hàng vạn năm ánh sáng? Mà cũng có thể là một thế giới vô cùng nhỏ ở cận kề, sát với cuộc sống con người?
Hành trình nhân thế của con người từ khi mở mắt chào đời là tiếp cận ngay với thế giới vô cùng nhỏ như một “giây phút thiêng liêng đã khởi đầu” (Hàn Mạc Tử) như trong cảnh thực mà cũng có thể là cảnh mơ.
Và trong ta có cả một trời đất,cả một sức sống bừng thức dậy.
Đó là một dàn nhạc “giao hưởng” của thiên nhiên sau cơn mưa. Hàng ngàn, hàng vạn sinh vật cùng cất tiếng.
Cảm nghiệm thiên nhiệm ở trên là một cảm nghiệm đầu đời, một kinh nghiệm hiện sinh sống động mà ta bắt gặp lại ta trong đời mỗi người.
Chẳng hạn, khi còn nhỏ, ta nằm ghé tai sát mặt đất ngước nhìn con dế và lắng nghe tiếng dế kêu kríc, kríc. Ta cảm nghiệm được sự lạ lùng, kỳ dị, sự huyền bí và ý nghĩa cuộc sống nơi con dế nhỏ. Phải chú tâm lắm, phải lắng mới nghe được “tiếng nói của thiên nhiên”. Tiếng gió nhẹ chợt tới vờn nhẹ trên đôi vai, quấy rầy đôi bầu ngực và huyễn diệu những giấc mơ.Tiếng nói bằng cả tiếng động và cả tiếng nói của sự thinh lặng. Thinh lặng. Thinh lặng ngay cả của tiếng âm nhạc. Của tiếng thì thầm của gió. Và từ đó, thiên nhiên hứa hẹn đưa ta vào những giấc mơ, đưa ta “trở về” (un retour) mà nơi đó mọi vật lại được tái sinh. Đó là mối giao cảm “đầu đời” hai chiều qua lại, đi ra, đi về giữa thiên nhiên và đứa trẻ. Những người dân sắc tộc thiểu số giống như đứa trẻ, hơn ai hết, họ cảm nghiệm được thiên nhiên một cách sống động, gần gũi như thể thiên nhiên có một linh hồn.
Đó là giai đoạn thiên nhiên và con người như thể sống chung, cộng sinh hữu thể. Tiếp đến đứa trẻ có những “đụng chạm” “ tiếp xúc” với thiên nhiên về nóng, lạnh, ráp, xù xì, nhẫn thín, mềm ướt, cứng, nóng bỏng như cát nóng, gió mát dịu, cơn gió hiu hiu, tiếng động “ bứt ra” từ một cuống lá, của trồi hoa nở nụ. Về những cơn gió heo may, về cái lành lạnh, về nước biển mằn mặn len lỏi, xoi mói tím tòi cơ thể. A. Camus cũng có cảm nghiệm về “Cái cát và gió nóng của miền Địa Trung Hải”.
Việt Nam là vùng nhiệt đới, gió mùa với những cơn mưa “đầu mùa”. Với những “cơn mưa lạ”, vội vã bất ngờ, chợt mưa chợt nắng. Mưa chỉ vừa đủ làm ướt ngực tuổi dậy thì. Và người tuổi trẻ không kịp “trốn mưa”. Và những lúc “mắc mưa” như thế gợi nhớ cả một thời con gái? Hay “tắm mưa” gợi nhớ cả một thời kỳ còn cởi truồng tồng ngông không biết ngượng.
Đó là những giao cảm thể lý “vật chất nguyên sơ” giữa con người-thiên nhiên. Bài học đầu đời mà thiên nhiên đã để lại dấu ấn nơi mỗi người khi còn niên thiếu..
Từ đó, ai mà không cảm nhận đầy đủ ý nghĩa những câu thơ của Hàn mặc Tử: Phải biết nghe thiên nhiên nói. Và phải học thứ ngôn ngữ của thiên nhiên như một lời tuyên ngôn khai mạc quan trọng:
Đây phút thiêng liêng …đã khởi đầu…
Phải biết nghe thiên nhiên bằng cách thinh lặng.
Ai hãy làm thinh… Chớ nói nhiều... Để nghe tơ liễu … run trong gió.
Không làm thinh thì không nghe thấy gì hết. Không làm thinh, không biết được tiếng thì thầm bên trong của thiên nhiên. Và cũng một cách thức như thế, không “im lặng”, sẽ không còn nghe được tiếng nói của tâm linh. Làm thinh để:
Và để nghe Trời giải nghĩa... yêu
Như Jacques Dournes trong sách Populations montagnardes du Sud-Indochinois, bản dịch của Nguyên Ngọc, với nhan đề: Miền đất huyền ảo, trang 7 Jacques Douemrs đã viết: “Nếu phải hiểu để mà có thể yêu thì lại phải yêu để mà hiểu”.
Và để có một tình yêu thiên nhiên, con người như vậy, tác giả viết tiếp: “Phải chăm chú, tận tụy chăm chú hiểu nó, mảnh đất và con người ở nơi này, trong tất cả các chiều sâu tinh tế của nó”.
Con người phải tự hỏi: Đã yêu để mà hiểu thiên nhiên chưa?
Con người khi không còn nghe được tiếng nói thiên nhiên là lúc con người đánh mất bản thân mình: Trên trời như thể không còn chim bay, chim như không có chỗ đậu, dưới nước cá không còn lượn lững lờ, vì ăn có giờ. Cây rừng như lở lói, khô chọc vì nạn phá rừng. Mặt đất nứt nẻ. Dòng sâu vẩn đục,váng đóng hoặc cạn kiệt vì bãi rác môi trường sả nước thải.Gà nuôi kỹ nghệ không còn biết gáy, không còn cục tác. Mèo mất móng không còn bắt chuột. Chó không biết sủa trăng,tìm phái tính, vì đã bị thiến.
Và người không còn biết nói tiếng người.
Đó là tình trạng thiên nhiên bị bệnh “hủy hoại sinh thái” “bệnh phát triển”. Bệnh thời đại. Thiên nhiên không còn cất lên tiếng nói nữa. Và phần con người thì rơi vào bệnh vô cảm.
Mắc bệnh vô cảm nên con người không còn thấy: Hôm nay, trời nhẹ lên cao… Tôi buồn. Không còn nhìn, không còn nghe thấy:
The sun is shining
The grass is green
The orange and palm trees sway.
(Trong bài hát White Chrismast)
Đời sống văn minh đang đánh mất dần niềm giao cảm giữa con người và thiên nhiên qua vô vàn tiếng động và âm thanh. Để thay vào đó là những “tiếng động bạo lực “ như tiếng còi xe chát chúa, tiếng bom, tiếng đạn, “tiếng động ngày đêm” không dứt của những dòng xe cộ đến chóng mặt hay tiếng nói bạo lực trên các loa điện cheo mỗi góc phố phường.
Một ngày mùa đông ở Montreal Nguồn: edinphoto.org.uk
Hết rồi tất cả. Giã từ thiên nhiên. Giã từ mặt đất phiền muộn với những tiếng thở dài.
Thay vào đó, chào đón tiếng nói bạo lực, hay hứng chịu áp đặt, tuyên truyền, dối trá.Trở lại thời kỳ hồng hoang bán khai mà tiếng nói chính thức là sức mạnh bạo lực?
Đó là một mất mát,đánh mất thiên nhiên. Đó là bước đầu của sự đánh mất chính bản thân mình. Biết bao nhiêu những biến động dữ dội đã làm thay đổi “cảnh trí thiên nhiên" ảnh hưởng đến toàn bộ cuộc sống của con người?
Muốn sống đích thực thì phải trở về thôi. Chữ trở về mang ý nghĩa một thái độ dứt khoát, thái độ chối từ cái đang có, tìm về cái đã mất, tạo dựng lại một trật tự đã một thời quên lãng, “làm quen” lại với những tiếng động. Nghĩa là để cho thiên nhiên nói. Nghĩa là “sống lại”. Để nối kết lại mối liên cảm Đất -Trời-Người.
Mối liên hệ đó vốn cùng một bọc, vốn chung một cội nguồn
Thứ giao cảm đó, hiểu cho thấu là thứ giao cảm ở “dạng thô” “brut, primitif”, “dạng đầu đời” cảm nhận ngay từ tấm bé, có thể ngay từ trong bụng mẹ. Tôi đoc một truyện ngắn ngoại quốc nay không nhớ tên truyện. Chỉ nhớ rằng khi người nông dân cầm nắm đất trong tay thì nắm đất như có một “sự sống” có số phận, có hơi thở, như một “hiện sinh” hiện hữu, một “être” , một “being”có thể cảm thông với con người.
Có gửi gắm, nhắn nhe, có chia xẻ và tình tự.
Đó là một cuộc Hoá Thân (Métamorphose) của một hành trình đi từ thiên nhiên đến nhân thế, bước đầu để tiến tới giao cảm Người-Người.
Nếu không “hòa” được với thiên nhiên. Nếu chưa kịp “hiểu” tiếng Thiên Nhiên. Lấy chi “hòa” được với tiếng Người?
Mấy ai trong chúng ta còn có thứ kinh nghiệm siêu hình về giao cảm Đất-Trời-Người như thế nữa?
Có ai chăng, còn cảm nghiệm được với Nguyễn Bính? :
Cơn gió hiu hiu buồn tiễn biệt
Chiều chân không ấm người nằm một.
Trở về với thiên nhiên, chính là tìm lại chính mình trong hai chiều Đi rồi về (aller-retour). Trở về với thiên nhiên là một hành trình về nội tâm(voyage intérieur), về một quê hương cũ, tìm lại bản lai diện mục, cõi quê nhà thực như một đòi hỏi thúc bách, một tiếng gọi từ bên trong mà đôi lúc không khỏi có những băn khoăn trăn trở, dùng dằng. Trở về đôi lúc không khỏi thèm lại những “ thực phẩm trần gian” đã quen ăn, đã dọn sẵn, đã lười biếng dễ dãi chấp nhận.
Cuộc sống vật chất với bao nhiều điều thúc bách như muốn lôi đi, cuốn theo tất cả. Nhưng cảm nghiệm thiên nhiên thì như muốn níu lại, năn nỉ và “cầm chân”.
Níu lại da trời, níu lại mầu xanh lá cây rừng, níu lại những dòng chảy nước trong veo, níu lại tiếng suối reo hoan lạc, tiếng thì thầm của cỏ cây, trả lại sự hoang dại nhởn nhơ của thú rừng.
Chúng ta đang tiêu sài quá tay, phá hủy những rừng Amazone trên mặt đất này. Quỹ trái đất như một cảnh báo không còn nhiều nữa. Hãy dừng lại. Hãy để cho cây rừng còn xanh lá.Chim có chỗ về tổ. Và con người có chỗ để về, cư ngụ trên mặt đất này.
Mặt khác lại muốn “Cầm chân” những thái độ hung hãn chém, phạt, ủi, san bằng, đào xới cạn kiệt.
Đó là “nỗi niềm trở lại với đất”. Focus vào cái “Quê nhà”
Quê Nhà, chính là thiên nhiên, là làng xóm, nơi từ đó sinh ra, là những tiếng động và âm thanh đủ loại, gần gũi quen thuộc và thân thương. Càng lớn, tuổi càng cao. Khát vọng tìm về thiên nhiên càng lớn. Kỷ niệm càng dầy. Nỗi “nhớ nhà “vừa là một niềm ao ước, vừa là một chờ đợi. (Désir et Attente). Như cái thao thức chờ đợi giờ phút Giao Thừa của đêm cuối năm?
Cảm nghiệm được tiếng nói của thiên nhiên, ta thấy thêm được ý nghĩa của cuộc sống. Không còn thấy cô độc ở đời này nữa.
Tiếng động-âm thanh-âm nhạc
Tự nó tiếng động ở “dạng thô”, rời rạc. Đâu đây là tiếng suối đổ, tiếng mưa rừng hay mưa ngàn, mưa xuân, mưa bụi, mưa phùn hay tiếng gió rì rào. Con người bắt gặp và cảm nghiệm tích lũy những tiếng động thiên nhiên ấy. Mới đầu thiên nhiên còn như xa lạ, sau thành thân quen rồi được nuôi dưỡng, ấp ủ. Thiên nhiên trước ở “ngoài ta” nay ở “trong ta” thành bản thân ta, là ta. Từ những cảm nghiệm đó dấy lên những âm thanh đã thuần hóa, đã được sắp xếp,đã lên bổng xuống trầm, đã thành giai điệu, đã mang “tiếng người”.
Tiếng động là ngôn ngữ của thiên nhiên. Nhưng âm thanh, điệu nhạc là ngôn ngữ của con người. Từ những “nguyên liệu thô” của thiên nhiên, con người làm ra những giai điệu (melodies).
Âm nhạc ra đời từ đó.
Và mỗi giai điệu có một lịch sử, một hoàn cảnh, một cội nguồn, môt quê hương. Vì thế, có nhạc Tây Phương, nhạc Phi Châu, nhạc Tàu, nhạc ta, nhạc của các sắc dân thiểu số mang dấu ấn của xứ sở sinh ra nó. Có “Tiếng hát từ lòng đất”, “tiếng hát dân chài”. “Trường ca cổ Damsan của người Êdê” “Tiếng hát dân Chàm”. Có tiếng hát “ Shina no yoru, dịch là Nuit de Chine hay Tô Châu dạ khúc.Tây Phương có Symphonie số 5 của Beethoven hay Ave Maria của Schubert. Cho nên, nhạc trước hết là những cảm xúc, tình tự con người của một vùng đất nước được cất lên bằng âm điệu, bằng tiếng hát lời ca và bằng cả tình tự dân tộc,đất nước ấy.
Nhưng ở một mặt khác, tiếng nhạc là tiếng lòng, là hồn của dân tộc, là hơi thở của cuộc sống lại có thể vượt lên trên các lằn ranh gìới quốc gia, ý thức hệ chính trị. Nó còn giải tỏa những ẩn ức, những khao khát của con người Nó chẳng những đem nguồn vui, niềm phấn khởi, lòng say mê cái đẹp, nó còn phương thức trị liệu:Đó là một khả năng kỳ diệu để chữa bệnh thể lý cũng như bệnh tâm thần.
Âm nhạc xóa đi những phiền muộn và đưa ta tới những niềm vui mới.
Âm nhạc như thế là sáng tạo ra con người mới, thế gới mới. Thế gìới lành mạnh, an hòa, trẻ trung với niềm tin và niềm tự hào.
Nó còn là thứ ngôn ngữ thế giới, nói được tiếng người mà mọi người đểu có thể hiểu được và chia xẻ được.
Âm nhạc xoá bỏ những lằn ranh giới chính trị thù địch
Con người qua âm nhạc có thể ngồi lại được với nhau. Ngồi lại với anh em mình, bạn bè mình.“Kẻ thù ta đâu có phải là người”. Và âm nhạc có khả năng nối kết con người lại gần nhau. “Mỗi ngày, tôi chọn một niềm vui, cùng với anh em, cùng với bạn bè”.
Xin kể lại câu truyện của Wladislaw Szpilman làm bằng chứng cho tình người. Đây là câu truyện thật, người thật , việc thật được đóng thành phim Le pianist.
The pianist Wladyslaw Szpilman (do Adrian Brody thủ vai) Nguồn: The pianist
Danh cầm người Ba Lan Wladyslaw Szpilman(1895-2000), gốc Do Thái bị bắt và bị đưa vào trại tập trung. May mắn, ông trốn thoát được và sống chui rúc trong một căn nhà đổ nát. Chủ căn nhà còn để lại một chiếc dương cầm.Trong khi đó có một viên sĩ quan chỉ huy người Đức tên Wilm Hosenfeld cũng thường tìm đến đây để dạo đàn. Họ đã gặp nhau trong tình huống trớ trêu của hai kẻ thù không đội trời chung. Nhưng khi biết Wladyslaw Szpilman là một danh cầm thủ nổi tiếng thế giới, ông sĩ quan người Đức đã yêu cầu Wladyslaw Szpilman dạo cho nghe một vài bản nhạc. Từ chỗ say mê âm nhạc, họ trở thành những người bạn. Và sau đó, Wilm Hosenfield thường đến thăm nhà danh cầm thủ và không quên mang theo thực phẩm như bánh mì, saucisse, nhờ đó Wladyslaw đã sống sót cho đến ngày BaLan được giải phóng. Riêng vị sĩ quan người Đức đã để lại chiếc áo khoác dạ cho người bạn mới, sau đó ông đã bị hồng quân Liên Xô bắt và bị đi đầy trong các trại tập trung của Liên Xô. Ông chết vào nằm 1952 và để lại một cuốn nhật ký. Trong đó ông ngạc nhiên không thể hiểu được tại sao con người có thể phạm những tội ác xúc phạm đến con người như thế dược. Và ông đã nhiều lần tự hỏi như thế mà không có câu trả lời.
Âm nhạc có khả năng xóa bỏ những biên giới thù nghịch, làm át tiếng bom đạn, làm thay đổi diện mạo con người từ những kẻ thù trở thành gương mặt bạn bè.
Âm nhạc dẫn đường đến tôn giáo
Tu sĩ Tây Tạng múa theo nhạc Nguồn: picasaweb.google.com
Vào những năm 1750 khi mà những nhà truyền giáo gốc Tây Ban Nha đầu tiên đến truyền giáo cho những người Indiens ở vùng Amazon, Ba Tây. Người ta thấy có một vị linh mục không mang theo hành lý gì, ngoài một cây sáo. Khi những thổ dân định dùng cung tên và giáo mác giết hại ông, ông ngồi bình tĩnh lấy sáo ra thổi. Những thổ dân một hồi lâu sau bi tiếng sáo hấp dẫn, họ không còn có ý định giết ông linh mục nữa. Và kể từ đó, một cộng đoàn thổ dân theo Thiên Chúa giáo thành hình và lấy việc ca hát những thánh vịnh (Cantiques) và kéo đàn vĩ cầm như sinh hoạt chính trong đời sống tôn giáo của họ. Âm nhạc là cây cầu dẫn đến tôn giáo. Đã có bao nhiêu người như “thoát tục” “thoát xác” hưng phấn khi nghe một bản nhạc tôn giáo hay đọc kinh kệ. Hiện tượng “Nói tiếng lạ” là một thứ tôn giáo đã “bị mê” “hớp hồn” “siêu thoát” “lên đồng” vì những tiếng trầm bổng, ngâm nga. Cùng một cách thức như thế, những tiếng tụng kinh “ê, a” kéo dài, lên giọng, xuống giọng, gõ nhịp bằng những tiếng mõ từ chậm đến nhanh, đến thật nhanh, thật tới tấp kéo theo nhịp thở vội vàng, nhịp đập hổn hển của tim. Cả tâm hồn lẫn thể xác như hòa nhịp với nhau qua tiếng gõ mõ, tụng kinh..Nếu không có những âm thanh ấy, liệu con người có “thăng” được không? Cũng như thế, những tiếng “Aum” vang dội, ngân vang trong các đền thờ Ấn Giáo mà qua những âm thanh Aum, con người có cơ hội bắt gặp được siêu nhiên như thể nắm bắt được, như thể giao cảm được!
Âm thanh, tiếng nhạc như phương tiện chuyên chở con người dời khỏi cõi trần, nhập vào cõi siêu nhiên, thoát tục?
Âm nhạc trong những tình huống bi kịch
Trong vụ chìm tàu Titanic, một chiếc tàu mà người ta nghĩ rằng “không thể chìm” trong bất cứ tình huống nào. Vậy mà nó đã chìm vào ngày 15-4-1912. Nhưng có một điều cần nhắc lại ở đây là trên chiếc Titanic có một ban nhạc do Wallace với 8 nghệ nhân nhằm giúp vui những hành khách trên tàu. Nhưng ngày nay sở dĩ ban nhạc này được nhắc tới chỉ vì, dù biết tầu sắp chìm, Wallace Hartley vẫn điều khiển ban nhạc “chơi” tiếp.Cảnh tượng người ta đang nhốn nháo, thất thần, xô đẩy, dầy xéo lên nhau tìm đường thoát hiểm. Vẫn còn 8 nghệ nhân bình tĩnh, can đảm tiếp tục trình diễn như thể không có truyện gì đang xảy ra.
Cảnh tượng đó thật là cảm động và gây ấn tượng: Con người trong những giờ phút tuyệt vọng nhất vẫn có thể tin tưởng vào âm nhạc như một lối thoát cuối cùng. Nay thì không biết bản nhạc cuối cùng họ chơi là bản gì? Có người cho là bản Nearer, my God, to Thee. Nhưng một trong những phụ nữ sống sót lên đượp tàu cứu sinh (Life boat) là bà Dick khoảng một tiếng đồng hồ trước khi tàu chìm (tầu đụng băng ngầm và chìm sau hơn hai tiếng đồng hồ) nhớ lại là họ đã chơi bản Autumn.
Cho dù họ chơi bản gì đi nữa thì ngày nay họ cũng trở thành một thứ Orpheus trong huyền thoại Hy Lạp. Orpheus là một nghệ sĩ tài danh nhất thiên hạ. Lời ca của ông có sức huyền diệu (magical effect) trên mọi người, đến cỏ cây, chim chóc trong rừng cũng “động lòng”. Cái “động lòng” đó bắt ta nghĩ đến cái tài hoa của Thúy Kiều trong vẻ đẹp sắc nước hương trời và nét tài hoa trong cầm ký thi tửu làm cỏ cây mây nước cũng phải ngẩn ngơ. Cũng như tiếng hát của Hà Ô Lôi, cái tài hoa, tiếng hát của một đời người và của cả một thời, có sức mê hoặc lòng người.
Hình ảnh 8 nghệ sĩ trên tàu Titanic cho thấy cái khả năng kỳ diệu của âm nhạc như thế nào?
Âm nhạc và chiến tranh
Chiến tranh nào hình như cũng đi đôi với âm nhạc như một động cơ khích động người lính ngoài mặt trận. Chẳng hạn, tiếng tù và, tiếng trống trận của người Á Châu như thúc dục, như kêu gọi người chiến binh lên đường, xông pha giữa hòn tên mũi đạn như lời thơ trong Chinh Phụ Ngâm:
Trống tràng thành lung lay bóng nguyệt
Khói cam tuyền mờ mịt thức mây
Và nhất là gần đây trong các phim Tầu, phim Nhật, Đại Hàn. Chiến trận trở thành một khúc anh hùng ca. Tiếng reo hò, tiếng trống trận đủ loại đánh liên tu bất tận là sức mạnh hỗ trợ người chiến binh.
Cũng vậy, không thể thiếu tiếng kèn trận của các trận chiến của người La Mã hay người Tây Phương.Tôi còn nhớ có xem phim: The Bridge on the river Kwai. Vào năm 1957 hay 1958 thì phải. Cuốn phim để lại một ấn tượng sâu sắc, nhất là bản nhạc chính trong phim chỉ là một điệu huýt sáo..Nó hùng tráng, nó khích động như một bản nhạc quân hành. Vậy mà nó hay tuyệt.
The Bridge on the River Kwai (1957) - Colonel Bogey March - Mitc Miller & His Orchestra
Nay bản nhạc ấy và cuốn phim trở thành những di sản văn hóa, lịch sử và thẩm mỹ của những thập niên 50 sau thế chiến thứ hai.
Trở lại Việt Nam với hai trận chiến chết hằng 5 triệu người, tôi ngạc nhiên khi nhận ra rằng những ký ức và ký sự về chiến tranh không có bao nhiêu. Nhất là về mặt tiểu thuyết có tầm cỡ cũng thiếu. (Phải dành riêng một bài viết riêng về Văn Học chiến tranh). Người Việt Nam cả hai miền “sống và chết với chiến tranh” kể là thảm khốc đến bút mực nào kể cho hết. Mặc dầu vậy,đã không để lại được những tác phẩm đồ sộ ngang tầm với hai cuộc chiến ấy.
Cho đến nay, tôi hầu như chưa được nghe một bản nhạc nào xứng tầm liên quan đến cuộc chiến 1954-1975 từ phía người cộng sản. Nếu nó hay thì nay cũng chắc còn có người muốn hát lại hoặc ít lắm muốn nhắc lại. Trên giấy tờ thì tôi được biết có những bản nhạc như: Người tạc tượng, Đồng Khởi, Cây đuốc sống, Quê hương, Tạm biệt chim én, Bất Khuất, Bài Ca chim ưng v.v… Và cũng trên giấy tờ được biết có nhạc sĩ nhận xét rằng: “Thời chống Mỹ, đó là thời mà người Việt Nam sống mạnh mẽ nhất, Rock nhất.” Tôi nghĩ rằng những nhận xét kiểu trên đều là loại nhận xét chưa hề “vượt qua được cái bóng” của chính mình. Soi gương chỉ thấy mình trong gương.
Về phía miền Nam, các nhạc sĩ sáng tác cũng nhiểu, nhưng đa số là nhạc tình, trộm phép nghĩ đến cả nhạc “sến” cũng có. Cho dù nói cách nào nhạc Việt dựa trên ngũ cung cũng đơn điệu, như thể hát bài nào cũng giống bài nào. Cũng cùng một cung điệu, na ná giống nhau. Không có những đột phá, không có những cung cách riêng, cung điệu riêng của nhạc sĩ. Trừ một vài người. Kỹ thuật yếu, sức sáng tác cũng thiếu chất mới, chất lạ, chất khác người, chất vượt, chất tạo ra một thế giới âm thanh khu biệt. Lý do nhạc sĩ cũng như ca sĩ trình độ âm nhạc có giới hạn. Truyền thống âm nhạc cũng không có. Nhiều người chưa rành rõi nhạc lý, hòa âm. Ca sĩ nhiều người hát thuộc lòng, không biết luyện giọng. Ấy là chưa kể, nhạc Việt, “tân nhạc”, chưa qua khỏi con số 100 năm. Trong đó phần nhái lại giai điệu nhạc pháp cũng có. Vốn còn nghèo chưa tạo ra dược một truyền thống, một lịch sử như nhạc ở Âu Châu, ngay cả nhạc của các nước Phi Châu. Nhạc ấy còn tách rời giữa bài hát và người hát, giữa tâm tình và thể xác. Nhạc các nước khác ngay như các sắc dân thiểu số, hay láng giềng như Cao Miên, Miến Điện, Thái Lan, nhất là các nước Phi Châu. Họ hát với cả thân xác, với cả con người họ. Hát bằng cả điệu bộ,cử chỉ, nhảy múa hòa vào một thành phấn kích và hăng say và điên cuồng, man dại. Không phải chỉ hát bằng mồm.
Đến nỗi họ múa nhảy cũng là một cách hát.
Cho nên, bây giờ ta cũng hát, cũng kèm theo nhảy múa xem ra hai việc không là một, đôi khi biến thành hai việc chọi nhau đến vô nghĩa.
Ngay những bản nhạc dành cho chiến tranh cũng không có là bao, nó chỉ thực sự rộ lên khi chiến tranh đi vào giai đoạn khốc liệt.
Tôi nhớ không hết, chỉ nhớ vài bài như Kỷ vật cho em, Đôi mắt người Sơn Tây, Bà mẹ Gio Linh, Ngày Trở về.
Sau 1963, rộ lên các Phong trào âm nhạc trẻ. Chẳng hạn các phong trào Tâm Ca chỉ bắt đầu kể từ 1965 mà nếu gọi cho đúng tên thì phải gọi là chỉ có Tâm Ca Phản Chiến. Không có những bản nhạc thuộc loại như: Tiếng Hát sông Lô, Mùa đông chiến sĩ thời 45-46. Nghĩa là không có nhạc “khích lệ chiến tranh”. Tâm ca phản chiến là thái độ phản đối chiến tranh, mong chấm dứt cảnh chém giết và khát vọng Hoà Bình. Lảng vảng đó đây với những câu như:
Kẻ thù ta đâu có phải là người
Giết người đi thì ta ở với ai.
Và Khát vọng Hoà Bình qua bài: Tôi ước mơ...
Sáng nay vừa thức dậy
Nghe tin em gục gã nơi chiến trường
Nhưng trong vừờn tôi
Vô tình, khóm tường vi vẫn nở thêm một đóa
Tôi vẫn sống, vẫn ăn và vẫn thở
Tiếp nối: Ngồi gần nhau, Để lại cho em, Một cành củi khô và nhất là bài: Giọt mưa trên lá. Tác động của bài hát này vể phần nghệ thuật, phần tâm linh, phần khát vọng hoà bình quả là không dễ phủ nhận được.
Giọt mưa trên lá, nước măt mẹ già
Lã chã đầm đìa trên xác con lạnh giá
Giọt mưa trên lá, nước mắt mặn mà
Thiếu nữ mừng vì tan chiến tranh chồng về.
Những phong trào này rộ lên ở một số thành phố và nơi giới trẻ. Có vẻ “bình dân” với: “ Anh trở về dang dở đời em v.v..” “Tôi có người yêu chết trận Pleime, chết trận Đồng Xoài”.
Các Phong trào Tâm Ca này có nhiều dạng từ Kháng chiến ca, Phong trào Dân ca và Tâm Ca phản chiến. Trịnh Công Sơn một mình riêng một cõi với: khúc ca Da Vàng ca. Nó muốn nói đến nỗi buồn nhược tiểu, thân phận da vàng. Ở mặt nghệ thuật, nhân bản, con người thì phải nói rằng không thể không nhìn nhận là Trịnh Công Sơn đã có một gia tài không nhỏ nói về cuộc chiến tranh ấy. Mở đầu với Người già em bé và Ca Dao mẹ. Và đì đến điểm đỉnh của tiếng Ca khúc Da Vàng là dịp tết Mậu Thân: Bài ca Viết cho những xác người. Và Hát trên những xác người
Xác người nằm trôi sông, phơi trên ruộng đồng
Trên nóc nhà thành phố, trên những đường quanh co
Xác người nằm bên nhau, treo trên gầm cầu
Trong góc nhà đổ nát, dưới những hàng thông sâu
Xác người còn xương khô, trong khắp bụi mờ,
Sau những đuờng phố vắng, trên góc đường mấp mô
Trịnh Công Sơn một mình ghi dấu lại địa danh Bãi Dâu, chứng tích tội ác Mậu Thân với: Hát trên những xác người.
Điệu thật buồn:
Chiều đi lên Bãi Dâu Hát trên những xác người
Tôi đã thấy, tôi đã thấy Trên con đường người ta bồng bế nhau chạy trốn.
Chiều đi lên Bãi Dâu Hát trên những xác người Tôi đã thấy, tôi đã thấy Những hố hầm đã chôn vùi thân xác anh em...
Khi nghe những bản nhạc này, tôi mường tượng ra sự trùng hợp với những địa danh Stalingrad ,1942. Berlin,1945. Điện Biên Phủ, 1954, Khe Sanh, 1968..
Tất cả đều chỉ là cõi chết mà kẻ chiến thắng hay chiến bại đều cùng có mặt, cùng nằm xếp la liệt bên cạnh nhau cùng số phận
Âm nhạc trong cung cách phục vụ nghệ thuật, nâng tâm thức con người lên khỏi những trầm luân khổ ải của chiến tranh ý thức hệ thì phải nói: âm nhạc đã làm được điều kỳ diệu, trọn vẹn, có một không hai mà chỉ ở trong những hoàn cảnh như thế mới có âm nhạc như thế, có những tác phẩm như thế.
Những dòng nhạc bền lề cuộc chiến
Sân Khấu cải lương
Bên cạnh tân nhạc “theo sát” chiến cuộc, có một dòng âm nhạc cũng kể là tân thời từ đầu thế kỳ 20: Sân khấu cải lương. Cải lương mà nội dung phần đông dựa trên những tuồng tích của Tàu và các tuồng xã hội đã có mặt như thể đứng bên lề cả hai cuộc chiến tranh. Nó không đả động trực tiếp gì tới bom đạn, tới xác người nằm phơi thây. Nó không chuyên chở tâm tình của người lính chiến ngoài mặt trận cũng như người vợ lính bồng con đứng đợi bên song cửa. Thật ngạc nhiên là nó vẫn có đủ lý do đễ đứng vững và tồn tại. Phải chăng, nó có tác dụng gián tiếp làm cho người ta tạm quên đi tiếng bom đạn, chết chóc?
Trước hết, về nghệ thuật, nó thay thế Hát Bội đang trên đà tụt dốc và tan rã. Chính từ chỗ bế tắc của Hát Bội mà Cải Lương thay thế chỗ. Ngay chữ Cải Lương có nghĩa là thay đổi toàn diện từ tuồng tích đến nghệ thuật trình diễn. Hát Bội cổ lỗ, kèn trống inh ỏi, múa may quay cuồng rối mắt, hóa trang bôi vẽ lình xình, khó coi.
Theo cụ Vương Hồng Sển, trong hồi ký 50 năm mê hát, cụ viết:
“Các điệu ca ra bộ, hát bội và cải lương sau này đều chịu ảnh hưởng các các buổi hát những kỳ bãi trường do các trường trung học Taberd, Mỹ Tho, trường tỉnh Sóc Trăng dưới thời ông Đốc Tây Francois Gros dạy và tập hát theo kiểu hát Tây Phương, sau người mình áp dụng qua điệu hát mới, trước khi đặt tên đó là hát Cải Lương.
Vì thế, có thể gọi đoàn hát ca ra bộ của thầy Thuận đến đoàn hát Tân Thình đã mở đầu cho Cải Lương ra đời kể từ đầu 1917.
Trong những nghệ sĩ nổi tiếng ban đầu có nghệ sĩ Năm Phỉ là người độc nhất không biết chữ nên mỗi buổi sáng phải học tuồng do một người đọc, đọc đến đâu cô nhớ đến đó. Sau đó tiếp nối các tài danh như soạn giả Năm Châu, nghệ sĩ Ba Vân, Tám Danh, nữ nghhệ sĩ Phùng Há, Út Trà Ôn, Thành Được, Hùng Cường, Thanh Nga, Bích Sơn, Ngọc Giầu, Thanh Thanh Hoa, Ánh Hồng, Bạch Tuyết, Kim Loan, Trương Ánh Loan, Thanh Sang, Phượng Liên, Bảo Quốc, Phương Bình.
Từ đây sân khấu Cải Lương còn thay thế luôn các câu hò, điệu lý bởi vì câu nào hay thì đều được đem vào cải lương hết.
Tiếng hát Cải lương hơn bất cứ dòng nhạc nào klhác, là tiếng hát dân gian, đi vào lòng mọi người, “rất mùi”. Nó len lỏi vào bất cứ hang cùng ngõ hẻm nào. Chỉ cần một cái Ra dô là xong. Sau này, khi có TV, một món quà của TT Johnson tặng cho ông Kỳ, nếu tôi nhớ không lầm. Mỗi tối thứ sáu, nhiều gia đình tụ lại chung quanh một trong gia đình có TV, đài truyển hình Việt Nam một lần nữa đưa cải lương lên hàng nghệ thuật giải trí cho giới bình dân với các đoàn Dạ Lý Hương với Thành Được, Út Bạch Lan hay đoàn Thanh Minh Thanh Nga với Thanh Nga.
Chiến tranh càng ác liệt, người ta càng tìm quên trong Cải Lương cũng như tiểu thuyết chưởng Kim Dung như liều thuốc ngủ qua đêm. Cải Lương và tiểu thuyết Kim Dung là hai mặt nổi bật trong sinh hoạt văn hóa nghệ thuật miền Nam trước 1975.
Sau 1975, không biết vì không cần thuốc ngủ nữa hay vì cơm áo, hay vì chính sách nhà nước, Cải lương mất hẳn chỗ đứng trong gìới nghệ thuật miền Nam. Đến nỗi ngày nay có người nói đùa rằng: Muốn nghe Cải lương thì ra hải ngoại, muốn xem kịch thì về trong nước mà coi. (1)
Sổ số mau lên, sổ số gần đến của Trần Văn Trạch
Văn học, nghệ thuật đôi khi hay cũng là cần, nhưng cần nhất là đúng thời điểm, đúng nhu cầu sở thích người nghe. Những ai còn nhớ vào mỗi chiều thứ ba, văng vẳng vang lên tiếng hát của Trần Văn Trạch kêu gọi mọi người mua sổ số kiến thiết Quốc Gia. Bảo rằng hay thì không hẳn là đúng, nhưng có điều gì làm người nghe náo nức chờ đợi mỗi khi Trần Văn Trạch cất tiếng hát. Nó có sức thu hút và thu phục lòng người, tạo ra một tình cảm phấn khích khó tả trong cuộc sống mỗi ngày mỗi mệt mỏi vì chiến tranh, vì nghèo đói.
Bài hát Sổ số Kiến Thiết Quốc gia của Trần Văn Trạch đem lại một sứ điệp hy vọng cho mọi gia đình, mọi người. Các buổi sổ số mới đầu nhằm bán vé số giúp kiến thiết quốc gia, đến một lúc nào đó, nó trở thành “một ước mơ đến không thiếu được” của người dân miền Nam...
Trần Văn Trạch Nguồn: khanhly.net
Kiến thiết quốc gia
Mong ở lòng ta
Sẽ giúp bao người
Được nên cửa nhà
Tô điểm giang san
Qua bao lầm than
Ta thề kiến thiết
Trong giấc mộng vàng
Triệu phú đến nơi
Năm muời đồng thôi
Mua lấy xe nhà
Giàu sang mấy hồi
Kiến thiết quốc gia
Giúp đồng bào ta
Ấy là thiên chức
Của người Việt Nam
Mua số mau lên
Xổ số gần đến
Mua số mau lên
Xổ số... gần... đến...
Người ta tạm quên đi hết những phiền muộn chiến tranh với bom đạn, chết chóc, đến thực tế hằng ngày để “mua một giấc mơ mỗi tuần”.
Mọi người từ giới quân nhân, công chức, tiểu thương, giới lao động đều dành dụm chút tiền để mua vé số. Người ta nôn nao chờ đợi ngày mở số. Tiếng hát Trần Văn Trạch trở thành tiếng hát quyến rũ làm sao, mê hoặc làm sao được mọi người chờ đợi lắng nghe mỗi buổi chiều thứ ba!!
Với sổ số kiến thiết quốc gia, đó là thứ Hy vọng, là thứ sang trọng xa x ỉ nhất mà người bình dân miền Nam có thể mua được.
Vào những năm đầu VNCH, 1955, ngân sách quốc gia dự chi là 5 tỉ 122 triệu đồng. Có là bao so với bây giờ? Trong đó dự chi thêm cho ngân sách Quốc Phòng là 10 tỉ 600 triệu. Viện trợ Hoa Kỳ nhận được là 7 tỉ. 813 triệu. Cán cân chi thu hẳn là thiếu? Chính phủ lại còn muốn tự lập, muốn phát triển, muốn tái thiết Quốc Gia như xây đập Đồng Cam ở Phú Yên, Tuy Hòa, khánh thành ngày 17/09/1955 (Trích Viet Nam d’Hier et d’Aujourd’hui, Thái Văn Kiểm, in ở Tanger, Maroc ngày 20/07/1956). Cuối cùng có ghi rõ thêm: Et enfin, importé à Sài Gòn dans le cadre de l’aide Économique Américaine au Viet Nam.
Tổ chức quay số thường diễn ra ở rạp Thống Nhất. Vé số với các lồng quay: số hàng chục, số hằng trăm, số hằng ngàn, số hàng chục ngàn , số hằng trăm ngàn và số hằng triệu được gọi là số độc đắc. Mồi lồng quay có một thiến nữ xinh đẹp phụ trách quay số. Mỗi khi đọc lô trúng thì mọi người ngồi ở nhà mở Radô chờ đợi, hồi hộp. Sau mỗi vòng quay thì có các văn nghệ sĩ giúp vui. Chương trình sổ số quốc gia đưa đến kết quả là rất nhiều khu xây cất do tiền lời của sổ số như: Khu nhà rẻ tiền ở Gia Định, 1955, Khu nhà cho nạn nhân chiến cuộc (sinistrés de guerre) thời đánh nhau với Bình Xuyên tại đường Trần Hưng Đạo, Khu nhà rẻ tiền tại Vườn Lài. Cộng chung là hơn 1000 căn nhà được xây cất.
Bài hát Sổ số mau lên, sổ số gần đến được hát lúc khai mạc chương trình sổ số và lúc chấm dứt sổ số. Người ta nô nức khi chương trình sổ số bắt đầu và chờ một giấc mộng sắp tới sau khi tiếng hát Trần Văn Trạch chấm dứt. Bài ca Sổ số kiến thiết Quốc Gia Trần Văn Trạch chỉ vỏn vẹn có vài câu, ... Kiến thiết Quốc gia giúp đồng bào ta, mua lấy xe nhà giầu sang mấy hồi…Sổ số mau lên, sổ số gần đến nay đã đi vào “ký vãng không quên” của người dân miền Nam!!
Tôi nghĩ lại mà vui với cái miền Nam ấy. Cận kề cái chết, con người vẫn cố thản nhiên sống và không thể cám ơn đời, cám ơn những người nghệ sĩ như Trần Văn Trạch.
Trần Văn Trạch trong chương trình Sổ số Kiến thiết Quốc Gia, Chương trình Dạ Lan dành cho anh em binh sĩ và Huyền Vũ trong vai trò tường thuật bóng đá trên sân Cộng Hòa là những hạt nhân tuyệt vời trong cuộc chiến ở miền Nam mà người miền Nam không thể quên được.
Thật kỳ diệu thay tiếng hát của Trần Văn Trạch. Và cũng tuyệt vời thay, lời tường thuật của Huyền Vũ.
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 00:31:11
Yasmin
Trích: Âm nhạc và chiến tranh
Chiến tranh nào hình như cũng đi đôi với âm nhạc như một động cơ khích động người lính ngoài mặt trận. Chẳng hạn, tiếng tù và, tiếng trống trận của người Á Châu như thúc dục, như kêu gọi người chiến binh lên đường, xông pha giữa hòn tên mũi đạn như lời thơ trong Chinh Phụ Ngâm...
Nói về Âm nhạc và chiến tranh mà tg không có lấy 1 chử về Âm nhạc và Chiến tranh ở Miền Bắc trước 1975, Nhạc Kắt Mạng, Nhạc Đỏ và Nhạc Xây Dựng XHCM sau 75 là vô cùng thiếu xót...đâu rồi Nhạc Ca ngợi đảng Cộng sản Việt Nam , ca ngợi Chủ tịch Hồ Chí Minh, ca ngợi cuộc chiến Sinh bắc tử nam...rồi cuối bài phán ngon ơ:
Và kỳ diệu thay cho âm nhạc và cuộc sống này!!????
ĐẢNG ĐÃ CHO TA MỘT MÙA XUÂN
Đảng đã cho ta một mùa xuân đầy ước vọng
Một mùa xuân tươi tràn ánh sáng khắp nơi nơi
Đảng đã đem về tuổi xuân cho nước non
Vang tiếng hát ca chứa chan niềm yêu đời
Bao năm khổ đau đất nước ta không mùa xuân
Cuộc đời tăm tối chốn lao tù bao hờn căm
Vừng dương hé sáng khi khắp nơi ta có Đảng
Bóng tối lui dần tiếng chim vui hót vang
Và rồi từ đây ánh dương soi đời mới
Tiến theo cờ Đảng là thấy tương lai sáng tươi...
Đảng đã cho tôi sáng mắt sáng lòng
Đảng cho tôi màu sắc nước non nhà
Từ đây lòng tôi sướng vui, đau khổ và tình yêu, căm giận… hóa lời ca...
BÀI CA NĂM TẤN
Trong tiếng súng cả nước cùng đánh Mĩ
Ruộng đất quê ta không muốn nghỉ lấy một ngày
Đất với người cùng một dòng suy nghĩ
Ấy phải làm gì với tiền tuyến hôm nay<
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 03:32:06
Người Chân Thật
Nếu nói đến âm nhạc chính trị , âm nhạc bồi bút , âm nhạc nô lệ hay âm nhạc vị lãnh tụ ...không đâu bằng dưới chế độ Cộng Sản . Tôi nhớ một tấm hình trên tờ Time chụp cảnh nông dân Bắc Hàn đang còng lưng cày lúa trong khi một ban văn công đứng trên bờ ruộng lúa với kèn trống và những anh chị ca sĩ trong đoàn văn công miệng há thật to như để dùng tiếng hát , dùng âm nhạc kích động những người nông dân gù lưng đang cấy lúa thi đua hăng say tăng năng suất dâng Bác Kim ...Kết quả như thế nào ?? Khỏi trả lời , chắc ai cũng biết . Hình ảnh này là hình ảnh chung của chế độ CS kiểu Mao tại Trung Quốc , tại Việt Nam , tại Bắc Hàn ....Là những quốc gia nghèo đói , lạc hậu , suy dinh dưỡng nhất vùng Đông Á . Trong chiến tranh , CS VN học hỏi anh Ba Trung Quốc nghệ thuật dùng âm nhạc để kích động người lính hăng say đi vào cõi chết để thoả lòng mong ước của Bác Hồ vĩ đại ......Kết quả ra sao ??? Kết quả là cộng sản bắt buộc phải làm một điều mà lịch sử từ cổ chí kim chưa một vị tướng nào
trong lịch sử nhân loại dám nghĩ đến chứ đừng nói là thi hành : xem thường tính cách oai hùng của một người chiến sĩ , hạ nhục phẫm giá , tư cách cũa đạo quân mình lãnh đạo để biến những người lính thành những kẻ nô lệ , những con súc vật bị xiềng xích trong những chiếc xe tăng , bên cạnh nhyững khẩu pháo phòng không hay trong hầm hố lô cốt ....Rõ ràng , dùng âm nhạc như một phương tiện phục vụ cho múc đích hoàn toàn thất bại , dù trên những cánh đồng lúa hay trên chiến trường ....
Ngày xưa , những tên trí thức CS đã tranh luận gay gắt để bảo vệ chủ trương
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 09:08:59
mythanh
Bạn NCT thân mến,
Thi ca âm nhạc cũng là một mặt trận, cũng quan trọng lắm. Người CS không sai lầm trong chuyện này đâu. Chỉ có điều họ sai lầm là đã chỉ chú trọng đến mặt tuyên truyền nên bóp chết mọi cảm hứng tự nhiên của người nghệ sĩ, chỉ đạo văn chương nghệ thuật, âm nhạc theo mục đích của họ nên thành ra rặt một loại "văn công" không còn là "văn nghệ" nữa. Thui chột tài năng và văn hoá của nước nhà là chỗ này.
Theo mt "nghệ thuật vị nghệ thuật" hay "nghệ thuật vị nhân sinh" đều tốt, cốt yếu là phải phát xuất ra từ cảm hứng và rung động từ trái tim của người nghệ sĩ thì sẽ hay, sẽ có thể để đời.
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 14:43:48
Người Chân Thật
Thưa Chị My Thanh ,
Tôi hoàn toàn không phải là một nghệ sĩ , nói đúng hơn là một người làm nghệ thuật , phục vụ nghệ thuật nên tự xét mình không đủ tư cách để tranh luận vấn đề nghệ thuật : " "nghệ thuật vị nghệ thuật" hay "nghệ thuật vị nhân sinh" ....Nếu chị đã góp ý thì tôi xin trả lời với chị qua sự hiểu biết hạn hẹp của tôi , qua sự cảm nhận từ kinh nghiệm trãi dài trong cuộc sống....
" Thi ca âm nhạc cũng là một mặt trận, cũng quan trọng lắm "
Tôi không phủ nhận nhận định trên của chị nhưng Chị phải hiểu rằng nhửng thi ca âm nhạc loại đó hoàn toàn không mang một chút gì của tinh thần " Nghệ Thuật " . Nói thẳng ra là thi ca âm nhạc mà không phải là thi ca âm nhạc , người ta chỉ mượn cái xác của thi ca âm nhạc để phục vụ cho một mục đích nào đó , người ta dùng cái xác của thi ca âm nhạc làm phương tiện . Chị có hiểu ý của tôi không ??? . Vì không có hồn , nên thi ca âm nhạc loại này không thể tồn tại lâu , không đi vào trái tim tình cãm của con người . Có chăng nó chỉ có tác dụng cho một mục đích nào đó nhất thời , đỏan kỳ . Tại sao Chi yêu thích tập thơ " truyện Kiều " của Nguyễn Du ??? . Đơn giản vì tập thơ này không là một mặt trận , không phục vụ cho một mục đích trần tục thấp hèn nào mà nó hoàn toàn mang tính nghệ thuật , phục vụ nghệ thuật xuất phát từ hai chữ tự do : tự do mơ mộng , tự do cảm hứng ..... " Vầng trăng ai xẻ làm đôi , Nữa in gối chiếc Nữa xoi dặm trường " . Đấy !!! Hai câu thơ đó chính là hồn thơ xuất phát từ một tâm hồn thi sỉ , lãng mạn thoát tục của Nguyễn Du .
" Người CS
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 15:19:00
Người Chân Thật
" Chỉ có điều họ sai lầm là đã chỉ chú trọng đến mặt tuyên truyền nên bóp chết mọi cảm hứng tự nhiên của người nghệ sĩ, chỉ đạo văn chương nghệ thuật, âm nhạc ...."
Rõ ràng , khi Chị nói đến cái cảm hứng tức chị đã nói đến "nghệ thuật vị nghệ thuật" rồi . Cảm hứng không vì một ai , không vì phục vụ cho một mục đích nào , cho một cá nhân nào ....Cảm hứng là dòng suối tự nhiên kích thích một tâm hồn Nghệ sĩ đễ người Nghệ sĩ đó qua cái tài bẫm sinh , qua sự rung cãm lãng mạn thiên phú để rồi cho nhân loại một tác phẫm nghệ thuật tuyệt vời . Tức là , Người Nghệ sĩ vì Nghệ Thuật để cho ra một tác phẩm và tác phẫm đó được con người đón nhận vì nó mang tính nghệ thuật . Tóm lại , khi một nghệ sĩ làm nên một tác phẫm nghệ thuật chỉ vì họ yêu nghệ thuật , vì muốn phục vụ cho nghệ thuật , vì một sự cảm hứng , rung động nào đó trước thiên nhiên .....của một tâm hồn nghệ sĩ mà người ta gọi là cái hồn , cái tinh thần của một tác phẫm . Qua sự góp ý của Chị My Thanh , tôi nghĩ Chị không hiễu chính xác thế nào là "nghệ thuật vị nghệ thuật" hay "nghệ thuật vị nhân sinh" .
Tại sao CS chũ trương "nghệ thuật vị nhân sinh" và chống chủ trương "nghệ thuật vị nghệ thuật" , vì CS là những tên duy vật ....Họ không chấp nhận cái hồn của một tác phẫm , họ không công nhận cái cảm hứng , cái rung động của tâm hồn người nghệ sĩ . Vì chũ trương "nghệ thuật vị nhân sinh" nên CS áp đặt người nghệ sĩ làm những tác phẩm phục vụ cho mục đích , chính sách , đường lối của họ ....Đó là lý do đưa đến phong trào văn nhân giai phẫm .......Tức là g
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 16:07:10
mythanh
Thưa anh NCT, đúng như anh nói đây là vấn đề lớn để tranh luận, vì mt cũng không phải là một nhà nghệ thuật chi cả. Chỉ xin ngắn gọn như sau: Âm nhạc là một vũ khí tuyên truyền lợi hại, nhưng cũng tuỳ theo lối tuyên truyền và đối tượng tuyên truyền. Nếu anh kể lối tuyên truyền theo kiểu nhồi sọ, tẩy não của CS thì dĩ nhiên mt không ủng hộ rồi. Nhưng anh có cảm thấy phấn khởi khi nghe một bản nhạc hùng tráng không? Và anh có cảm thấy buồn bã khi nghe một bãn nhạc rên rỉ uỷ mị không? Cho nên nếu biết đánh đúng vào lòng người thì âm nhạc là vũ khí tuyên truyền rất lợi hại chứ.
Một bức tranh vẽ cảnh một ông gìa nhăn nheo xấu xí đang kéo xe chẳng hạn. Bức tranh đó hoàn toàn không đẹp nhưng nó làm rung động lòng người trước cảnh khổ của người khác. mt sẽ liệt bức tranh đó vào loại nghệ thuật vị nhân sinh.
Một bức tranh vẽ cảnh mùa xuân hoặc một thiếu nữ thật đẹp, ai nhìn cũng trầm trồ và muốn trưng bày trong phòng khách thì mt liệt bức tranh đó vào nghệ thuật vị nghệ thuật.
Đó là cách hiểu sự khác biệt giữa nghệ thuật vị nghệ thuật và nghệ thuật vị nhân sinh của mt.
Còn những tác phẩm làm theo chỉ đạo không dựa vào cảm hứng thì không gọi là nghệ thuật, hay có thể gọi là ... nghệ thuật nô dịch, văn công, văn nô, ect...
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 20:23:00
mau-nhiem
Tố Hữu viết bài thơ này từ lúc rất còn trẻ. Khi mà tâm hồn anh khát khao những bến bờ mới lạ, những ước muốn thăng hoa. Thế là anh đã thấy "ánh sáng cuối đường hầm". Với một cảm xúc tột cùng anh đã nói trong "Từ ấy"(Được phổ thành nhạc):
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
mặt trời chân lý chói qua tim
hồn tôi là một vười hoa lá
rất đậm hương và rộn tiếng chim ca
Lời thơ, lời ca bay bổng ngân vang hoà quyện vào không gian vào cái tột cùng của cảm xúc, Cái tột cùng đó hoá thân :
Nếu là chim tôi sẽ là loài bồ câu trắng
Nếu là hoa tôi sẽ là một đoá hướng dương
Nếu là mây tôi sẽ là một làn mây ấm
Nếu là người tôi sẽ chết cho quê hương.
Nhưng nếu dừng lại ở đây thì "nghệ thuật" chỉ phục vụ cho cái tôi xấu xí bần tiện của mình mà cái cao cã hơn là có ích cho cuộc đời.
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 22:27:31
mythanh
Thui đi, mt chả cần hỏi ai. Bản nhạc Nếu là... hoàn toàn hổng có dính dáng gì tới baì thơ Từ ấy của thi nô Tố Hữu. Đúng, đó là bản nhạc khá phổ biến một thời của VNCH, còn bài thơ Từ Ấy thì chỉ khi Cắt Mạng vào học sinh miền Nam mới phải học thuộc lòng mà thui.
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 22:44:26
Vô Sắc
Đúng là của một ông nằm vùng (Trương Quốc Khánh) sáng tác, và cũng được một số HSSV thân cộng-cs, hay phản chiến ngu ngơ miền Nam hát.
Thật ra thì nội dung ý nghĩa cũng hay chứ chẳng không. Với điều kiện đó thật sự là tâm tình tác giả (Tố Hữu) muốn.
Đàng này ông chỉ "giả vờ" nhằm thúc thanh niên miền Bắc Sinh Bắc Tử Nam, thanh niên mìền Nam chống "Mỹ cứu nước," vào nơi hiểm nguy để chết cho tham vọng bành trướng chủ nghĩa cs, trong khi các ông ấy an tòan ngồi tại Hà Nội (giống như ý kiến của một anh nào mới vài hôm trước trên DCV).
Với những bài thơ xúi dại dân lành ngây thơ, mù quáng xung trận chết cho chủ nghĩa và lãnh tụ cs; với những lời thơ ác độc (giết giết nữa) và vong nô (ông nội ... Stalin), vong bản (bên kia biên giới là nhà) hàng đầu của thi ca VN, tôi nghĩ tên tuổi Tố Hữu sẽ bị "lưu xú vạn niên."
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-08 06:08:55
Lê Văn
MN: "Nhưng nếu dừng lại ở đây thì "nghệ thuật" chỉ phục vụ cho cái tôi xấu xí bần tiện của mình mà cái cao cã hơn là có ích cho cuộc đời."
Tô Hữu đã "vươn lên" tời trình độ làm được những câu "cao cả" như... giết nữa giết nữa không ngừng nghỉ...(không nhớ nguyên văn). Đúng là có ích cho... địa ngục!
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-08 08:47:09
Felix Nguyen
Câu "Giết giết nữa bàn tay không phút nghỉ...." là thơ của Xuân Diệu không phải Tố Hữu. Nếu là Tố Hữu thì ông sẽ viết :"Giết giết nữa HAI bàn tay không phút nghỉ!"
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-08 13:40:51
BinhBet
"Giết giết nữa bàn tay không phút nghỉ
Cho ruộng đồng lúa tốt thuế mau xong
Cho đảng bền lâu cùng rập bước chung lòng
Thờ Mao chủ tịch thờ Xít ta lin bất diệt"
Đây là thơ Tố Hữu, thằng cai thầu văn nghệ Đảng CSVN, không phải của Xuân Diệu. Nói chuyện hát hò, em thích nhất bài Cô Gái Sài Gòn Đi Tản Đạn. "Từ ngày đô thị dzùng lên, chị em mình đi tải đạn... ớ ơ ... để các anh đi ... dziệt thù..." Nghe đâu bây các cô qua Nam Hàn, chờ ngày tải đạn cho anh Kim xuống giải phóng Seoul.
Nhạc tuyên truyền, nhưng mỗi lần nghe câu "phương Nam ta sống trong thanh bình, tình ngát hương nồng thắm bên lúa vàng ngào ngạt dâng..." thấy thấm thía thì thôi! Chuyến Đò Vĩ Tuyến, Lam Phương.
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 17:00:59
Tàng
Đúng rồi, vì
từ khi văn hóa đảng ra đời đi bốn cằng
thằng vàng thằng vện con luốt con lem
Hả mõm vẩu ngày đêm thi nhau sủa :
Đảng là mẹ , bác là cha
Từ khi bác chết, đảng ta góa chồng
Trường Chinh, Lê Duẩn văn Đồng
anh nào cũng muốn làm chồng đảng ta
..........
Còn nói tới âm nhạc miền Bắc và âm nhạc Cắt mạng ... thì tui thấy câu hát "vui sao nứơc mắt lạt trào" là gói ghếm đầy đủ nhất tâm tư tình cảm của nhân dân cả hai miền sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng khỏi sự no đủ hạnh phúc mà bọn đế quốc nó áp đặt lên đầu lên cổ nhân dân VNCH.....
Bất kỳ một thiên tài nào về âm nhạc mà được Bác và Đảng khai sáng đều biến thành "ngợm" hết ... chẳng hạn Văn Cao, Hữu Loan, Hoàng Cầm..... Phúc bẩy đời cho Trinh công Sơn, Phạm Đui, PĐChương .... bị Mỹ Nguỵ nó khai thác nên đã phát tiết đựơc những bản nhạc lưu danh đến muôn đời luc quân VN ...... Mấy trự này mà ở Bắc Kỳ thì cũng chỉ đi "đẽo đá" như Hữu Loan mà thui ....
Ông giáo già NVL bị ám ảnh bởi từ Khe Sanh do ông tân TT OBAMA khơi dậy ... nên khi nhắc lại bài "đi trên những xác người" của TCS viết về cái con đại lộ kinh hoàng 1972 chứ đâu phải trận Khe Sanh 1967 của ông đâu. Viết sử mà thế này thì mai mốt đừng trách bọn trẻ nó bị "tẩu hỏa nhập ma" nha quí zị .....
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 05:14:58
Alibaba
Đầu năm mới Kỷ Sửu, sau khi nồng độ máu trong cồn đã tăng thêm chút đỉnh, các bộ não vĩ đại của "đỉnh cao chó lợn", "trí tuệ loài khỉ đột", "đàn bò vào thành phố" ngày nào đã sáng tạo ra vài cái gọi là phát kiến CHUẨN trẻ em 5 tuổi XHCN đặng mua vui cho bà con trong nước lẫn hải ngoại:
Sắp tới, dự đoán sẽ có thêm vài cái CHUẨN cũng như phong trào cách mạng rất ly kỳ hấp zẫn theo định hướng XHCN và tư tưởng đạo đức Hồ. Ví dụ như là CHUẨN cho các nhi đồng 12 tuổi là phải biết tự tẩm xăng đốt cháy thân mình, biết nói câu Ơn Bác Ơn Đảng mọi lúc mọi nơi... CHUẨN cho các Bô lão 50 tuổi là phải biết tự viết sách tự ca ngợi bản thân mình theo mẫu "Những câu chuyên về cuộc đời và sự nghiệp của Mỗ XYZ" vân vân và vân vân. Hay là các cô gái bán thân kiếm ăn sẽ hồ hởi phấn khởi tham gia hương ứng phong trào "Noi gương trinh tiết đức hạnh của đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai" vân vân và vân vân. (Dự đoán).
Ôi cuộc sống ở xứ sở gọi là CHXHCN Việt cộng mới lung linh và đầy màu sắc làm sao...
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 06:15:21
Tâm Việt
Trích: Cuộc sống vật chất với bao nhiều điều thúc bách như muốn lôi đi, cuốn theo tất cả. Nhưng cảm nghiệm thiên nhiên thì như muốn níu lại, năn nỉ và “cầm chân”.
Níu lại da trời, níu lại mầu xanh lá cây rừng, níu lại những dòng chảy nước trong veo, níu lại tiếng suối reo hoan lạc, tiếng thì thầm của cỏ cây, trả lại sự hoang dại nhởn nhơ của thú rừng.
Chúng ta đang tiêu sài quá tay, phá hủy những rừng Amazone trên mặt đất này. Quỹ trái đất như một cảnh báo không còn nhiều nữa. Hãy dừng lại. Hãy để cho cây rừng còn xanh lá.Chim có chỗ về tổ. Và con người có chỗ để về, cư ngụ trên mặt đất này.
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 07:06:00
anbinh94
“Ta đi nước dâng, dâng tràn có bao giờ tàn
Ðường dài ngút ngàn chỉ một trận cười vang vang.
Lê sau bàn chân gông xiềng của thời xa xăm.
Ðôi mắt ta rực sáng theo nhịp xích kêu loang xoang.
Ta khua xích kêu vang dậy trước mắt mọi người.
Nụ cười muôn đời là một nụ cười không tươi.
Nụ cười xa vời nụ cười của lòng hờn sôi...”
“Ta như giống dân đi tràn trên lò lửa hồng
Mặt lạnh như đồng cùng nhìn về một xa xăm
Da chan mồ hôi nhẽ nhại cuộn vòng gân tươi
Ôm vết thương rỉ máu ta cười dưới ánh mặt trời.
Ta khuyên cháu con ta còn tiếp tục làm người
Làm người huy hoàng phải chọn làm người dân Nam
Làm người ngang tàng điểm mặt mày của trần gian
Hỡi những ai gục xuống ngoi dậy hùng cường đi lên...”
Nguồn: Nguyễn Ðức Quang và ca khúc “Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ” trong các nhà tù Cộng Sản
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-08 16:59:20
Felix Nguyen
Khoan khen đã kẻo hố, bài ca đó là do bọn nguỵ sáng tác và bọn nguỵ ca, do đó tuy lời tốt nhưng cũng là loại nhạc phản động cần diệt tận gốc đào tận rễ! Đừng khen bậy mà phụ lòng đảng giáo dục!
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 10:31:32
mythanh
mt xin đặc biệt cám ơn tác giả đã đưa lên bãn nhạc "Đôi Mắt Người Sơn Tây" với giọng ca sĩ Thái Thanh thật bất hủ. Cám ơn nhà thơ, nhạc sĩ và ca sĩ, những người thật sự góp phần cho cuộc sống đẹp hơn.
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 14:15:38
Bạn đời của dân hèn
Thưa,
Em...phận dốt, cũng như hàng triệu đồng bào bình dân của quê em, chơi với ông Lục không...thấu...
Đôi mắt người Sơn Tây, nghe nó...sang quá. Hình như chỉ dành riêng cho tài tử giai nhân trưỡng giả trí thức như ông Lục...
Dân miền Nam thuở đó ai cũng...i tờ, là tờ i....ti! cho nên, Đôi mắt người Sơn tây không có....popular trong xã hội miền Nam. Có chăng là:
" Vài hàng gửi anh trều mến,
vừa rồi làng mới truyền tin,
nói rằng nước non đang mong...Đi quân dịch là thương nòi giống...
Đời thường tìm sang giàu tới,
lòng này tha thiết tình ơi.
ước nguyền lứa duyên trao người...cầm tay súng, tòng quân tươi cười...."
Hay:
" Anh đi chiến dịch xa vời,
lòng súng nhân đạo, cứu người lầm than
Thương dân nghèo,
ruộng hoang cỏ cháy
Thấy nỗi xót xa, của kiếp đoạ đày..."
Nói đến...tân nhạc cãi cách. Những cái bài này, nó thắm vào lòng người từ xóm làng hẽo lánh, cho đến...đô thị phồn hoa. Đôi mắt người Sơn Tây thì chỉ có những ông bự như ông Lục, hay...tiểu thơ như chị Mỹ Thanh mới...gành mà thôi.
Riêng vọng cổ bù long, phải nói là có xa quê, mới thắm cái tình tự bình dân nhưng nồng nàn của miền Nam. Qua Mỹ, hay bất kỳ nơi nào trên thế giới, có dịp nghe Ve sầu Điệp Nở (Bạch Tuyết và Hoài vĩnh Phúc, hát trước 1975), Võ đông Sơ Bạch thu Hà, Hòn vọng Phu...
Tưởng như mình, đang nằm trên võng tòn teng, chờ cơm chín...
(Em định hát thêm vài hàng về Trịnh Công Sơn, nhưng sợ các fans của ổng...bùng lỗ tai, nên thôi...)
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 16:33:34
mythanh
Ui! Bạn Đời lại ... tài lanh với mt bữa ni há. Bản nhạc "Đôi mắt người Sơn Tây" mt cũng mới nghe Thái Thanh hát là lần đầu. Hay thì phải khen hay chứ. Cần gì ... gành, cần gì phải là tiểu thư? Bạn Đời đã click vào nghe chưa? Hổng có giận cá rùi chém ... mt à nghen :p
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 17:15:43
Tàng
"Đôi mắt người Sơn Tây
Tui thì không biết đôi mắt đó như thế nào, nhưng năm học đệ tứ ở Saigon, thằng bạn ngồi bên cạnh nó tả con gái Sơn tây qua hai câu thơ mà nghe là tui muốn rụng rời chân tay :
Gái Sơn Tây yếm thủng tần dần
Răng đen hạt lựu chân đi cù ngoèo .......
Trong khi LTLư thì lại nói đôi cặp tình nhân này chưa yêu đã hóa thành thù "bất cộng đái thiên"
Em ngồi bên song cửa
Anh đứng dựa tường hoa
Nhìn nhau mà lệ ứa
Một ngày một cách xa....
........... v..v...
Tâm tư tình cảm kiểu Xã nghĩa này được bà Dương thu Hương tả tỉ mỉ qua vợ chồng quan Cách Mạng họ Vũ (đỉnh cao chói lọi 19 đăng trên ĐCV) .....
Tui thì dân "guộng" nên chỉ thích 'trăng "gụng" xuống cầu" mà thôi ...: Đêm nay bao con thuyền .... cô em hát lên rằng dừng chân hỡi chàng, anh chàng chíên sĩ......" ai chê tui quê tui chịu .....
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 19:42:13
Bạn đời của dân hèn
Thưa, em...ghẹo bà chị em cho nó vui vẽ xóm làng chút chút, (hồi này coi bộ em...ế độ quá...)
Tuy nhiên nhìn kỹ lại thì thực trạng của miền Nam lúc trước, VC phá hoại hằng ngày, vấn đề xây dựng xã hội, về vật chất lẫn tinh thần, rất khó khăn. Theo học được đến lớp 12, hầu như ở thành thị còn kha khá, đi sâu vào xòm, vào làng, chỉ đếm được trên đầu ngón tay...
Học đến nơi đến chốn như...ông thần Tàng, còn hiếm bạo nữa!
Cho nên những Buồn Tàn Thu, Đôi mắt người Sơn Tây, Nghìn thu áo Tím...vân vân, phải nhường chổ cho...Nhẫn cỏ Kim Cươmg, Xin Gọi nhau là Cố Nhân, Căn Nhà Ngoại Ô...
Cãi lương cũng lên đời, ăn đứt tân nhạc cãi cách. Thu nhập của bà Thái Thanh, Anh Khoa, Sĩ phú, thua Hùng Cường, Thành Được, Thanh Nga, Bạch Tuyết....xa lắc
Cho đến tận năm 1971 (70? em nhớ không rỏ) linh mục Cao văn Luận, lúc tâm tình với sinh viên học sinh, phán một câu nghe...bể cái đầu. Em còn nhớ nguyên văn: "các anh chị đừng thấy Hát Cho Đồng Bào Tôi Nghe bán được 10 ngàn bãn, mà vội mừng!
Hát Cho Đồng Bào Tôi Nghe bán được 10 ngàn bãn, nhưng Hờn Anh Giận Em bán đến....trên 1 triệu bãn!..."
Người dân miền Nam của chúng ta, lúc ấy, thấy...thương lắm. Rất bình dị, chân thật,
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 17:29:07
oc
Hai người này hỗng có gây gỗ để mấy con cá gô trong gổ nó nhảy nghe gột gột . Tui thấy nhạc của Bạn Đời là tuyêt... phấm còn nhạc của mt nghe tuyệt ...diệu . Nhạc VNCH mình là vạn tuế ,cả nước hát ,cả thế giới VNHN hát . Ha ha ha ;+)
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-08 09:16:38
Tàng
Này công dân ơi(này thanh niên ơi..) đứng lên đắp đền sông núi...
Đồng lòng cùng đi..." ......Khoẻ vì nước...Hai ta cùng ca!
Cái bài này nó đi vào máu của người trai miền Nam rùi á ..... tết năm 1981, ở trại B Xuyên Mộc, sáng ngày mùng một tết, ban giám thị tập họp toàn trại tại sân banh, để nghe chúc tết và vui xuân....
Sau những câu chúc tết "nói vậy mà không phải vậy" của đủ mọi thứ lãng đạo tới phần "ca hát mừng xuân" ... cán bộ giáo dục kêu gọi :
-các anh hãy hồ hởi vui ca mừng xuân... bây giờ anh nào tình nguyện hát nào ?
Hùng nhí (anh chàng được sư đoàn Dù VNCH truy tặng "mũ đỏ" nhí nhất QLVNCH, nhờ có công chỉ điểm cho lính dù , nơi chôn cất vũ khí và ém người của quân Cắt Mạng hồi tết Mậu thân ở nghĩa địa Quảng Dông, Phú thọ Hòa SG, và được tướng DQĐ nhận hờ là con nuôi ....) bèn dơ tay xin hát, vì anh ta hơi thiếu thứơc tấc (chỉ cao có một thước mốt năm phân) nên anh chàng Võ sĩ VOVINAM Tạ Dung, bèn công kênh anh chàng lên .....
Sau khi đằng hắng vài tiếng lấy giọng, anh ta cất tiếng hát :
Có một bài ca không bao giờ quên, là bài "này công dân ơi đúng lên đáp lời sông núi..." cả toàn thể gần 1 ngàn trại viên vỗ tay hò reo ầm ĩ cả một khu trại, đội múa lân gõ trống vang dội ...mọi người cười ngả nghiêng vui ơi là vui ....
Cán bộ giáo dục giật mình , thu hồi micro, và trực trại đánh kẻng báo động liên hồi ... cha con bọn chó vàng vện lục đục ôm súng nhập trại .. buổi vui xuân bị sì tốp và trại viên bị đuổi hết vô phòngkhóa cửa , còn Hùng nhí thì bị còng đưa qua khu A đẩy vô nhà đá ....
Thấm thoát thế mà đ
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 23:47:31
mau-nhiem
Hò dô ta nào. kéo pháo ta vượt qua đèo.
Hò dô ta nào, kéo pháo ta vượt qua suối
Dốc núi cao cao nhưng lòng quyết tâm còn cao hơn núi,
Vực sâu thăm thẵm, vực nào sâu bằng chí căm thù,
Hò dô ta nào kéo pháo ta vượt qua núi
Hó dô ta nào kéo pháo ta vượt qua đèo....
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-08 19:13:53
mau-nhiem
...Bao nhiêu năm qua dân ta sống không nhà
Bao nhiêu năm qua dân ta chết không nhà
dậy mà đi, dậy mà đi
dậy mà đi ơi đồng bào ơi!
Nhưng mà phải đi bằng hai chân thực sự của mình mới có ý nghĩa cho "Quê hương"
............................................
Quê hương mỗi người chỉ một
nhưng là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không biết
sẽ không lớn mãi thành người...(nhạc phổ thơ của GN)
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 12:25:30
Tâm Việt
Dựng lại một loài hoa Quốc Dũng, Hoài An
Chào bình minh hoa ban mai lả lơi
Nhạc dịu êm vang vang dư âm ngàn nơi
Bên khóm tre tươi, chim hót hoa cười
trong nắng yêu đời
Bầy trẻ thơ yêu quê hương đầy vơi
Đồng ruộng tươi vươn lên bao nguồn mới
Sông lúa chơi vơi, xanh ngát chân trời
Dịu màu đẹp tươi
.......
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 18:18:47
oc
Trộm nhìn nhau
Hai người đã thành hai anh em chung ...con rồi mà ẽm cứ lâu lâu lại nhìn trộm ẽn thì có ...ngộ không ,ta !Có người nhận xét, con gái Tàu hay liếc mắt ,còn con gái VN hay nhin..trộm ! Nhạc tình của VNCH ta thì khỏi nói ,hàng hàng lớp lớp . Mỗi người mỗi vẻ ,ai cũng có cái hay cái độc đáo riêng . Có một dòng nhạc, mà riêng tui thấy là rất đậm đà tình tự dân tộc ,tình tự con người .
Dòng nhạc vừa bình dị lại vừa sâu lắng . Kỹ thuật cũng cao . Mà nhất là cái Hồn VN thì nó mênh mang ấm áp ...Cám ơn nhạc sĩ TTThiêng đã để lại cho đời những bản tình ca như thế . Cũng không quên nhạc sỉ Trúc Hồ ,người đã hoà âm hầu hết nhạc của người anh văn nghệ của mình ,hoà âm phối khí của TH thật tuyệt diệu .
vào: bennhac.com/search author tram tu thieng/click tram tu thieng again/click tên bản nhạc
ps:thử nghe những bản sau đây
1-trộm nhìn nhau >>mạnh đình và hạ vy hát
2-ai biểu anh làm thinh>>y phương hát
3-bài hương ca vô tận>>chế linh thanh tuyền hát
4-bà mẹ hậu giang >>hương lan hát
5-Đò dọc >>thanh tuyền sơn tuyền hát
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-07 21:33:00
Võ Bình
Tiếng chuông nhà thờ sáng sớm gọi con chiên hướng về Chúa, tiếng chuông chùa biểu chiều làm bao người lắng đọng tâm tư, tiếng "crăng crắc", "krít kric", tiếng nào cũng được ngoại trừ tiếng loa phóng thanh của đảng VGCS.
Re: Âm thanh, âm nhạc và cuộc sống 2009-02-08 13:27:03
oc
Yeah yeah ! huýt huýt ! again again !
Ở xứ Mỹ này ,cũng có nhiều dịp để dân ghiền nhạc hát hay hỗng bằng ...hay hát như tui có dịp ra trước khán giả ...trình diễn văn nghệ . Đó là các dịp lễ ,dịp tết ,tất niên,tân niên ,đám cưới ,đám hiếu hỉ lên chức ra mắt sách,hội thân hứu gặp mặt vui chơi v.v...
Tui có một kinh nghiệm...thương đau như sau,trong một đám cưới ,tui thấy đả đả trong mình ,tới phần văn nghệ kraoke giúp vui quan khách 2 họ ,tui cũng ghi danh nhào lên sân khấu . Lần đó tui "quất " bãn Thà như giọt mưa - thà như giọt mưa vở trên tượng đá ,có còn hơn không ,có còn hơn không ...
Mà thiệt, có còn hơn không thiệt . Ai hát ,hát . Ai ...nói chiện,nói . Thậm chí có cha còn la inh ỏi dzô ! dzô ! ...Thằng bạn lên sau tui ,nó "quất" bãn Đám cưới trên đường quê . Trời đất ơi ,phải nói là bà con ũng hộ nó hết mình , vỗ nhịp gõ ly theo nó ,cuối cùng là một tràng vỗ tay muốn bể nhà hàng + những lời hò reo yeah yeah ! huýt huýt ! again again !
Sau vụ đó ,tui có kinh nghiệm sau: Dzô đám cưới là thủ sẳn "Đám cưới trên đường quê".. . Tới đám họp thân hửu thì "Xin anh giữ trọn tình quê" ...Tới đám vui tết ,tân niên thì "Xuân này con không về " là ăn tiền ,được bà con ũng hộ hoan nghênh nhiệt liệt . Còn những TCS ,PD, VT An, LU Phương là bye bye ...
Yeah yeah ! huyt huyt !again again !
Đăng Ý kiến của bạn về bài này? 
